|
ÖZET: İç kontrol sisteminin işleyişinde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması ve izlenmesi aşamalarında yetersizlikler olduğunu ortaya koymaktadır. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkin bir şekilde işleyişini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiş, bu sorumluluğun harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, üniversitenin iç kontrol sistemine ilişkin iş akış süreçlerinin belirlenmediği, hassas görevlere dair prosedürlerin oluşturulmadığı ve muhasebe yetkilisinin bulunmadığı gibi sorunlar tespit edilmiştir. Ayrıca, iç kontrol risklerinin belirlenmemesi nedeniyle bu risklerin değerlendirilmediği ve iç kontrol sisteminin yılda en az bir kez gözden geçirilmediği ortaya çıkmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun güncel olmadığı ve iç denetim biriminin denetim faaliyetlerinin bulunmadığı da dikkat çeken diğer eksikliklerdir. Üniversite yönetimi, iç kontrol sistemine ilişkin bazı işlemler gerçekleştirmiş olsa da, uygulamada hala önemli eksikliklerin bulunduğu gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, Uyum Eylem Planlarının hazırlanmasına başladığını ve bu çalışmaların 01.01.2028 tarihine kadar tamamlanmasının hedeflendiğini bildirmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi, iç kontrol sisteminin etkinliğini artıracak ve sağlıklı bir işleyişe katkı sağlayacaktır. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
-İş akış süreçlerinin belirlenmediği
-Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlenmediği,
-Muhasebe yetkilisinin bulunmadığı,
-Muhasebe yetkililiği ile harcama yetkililiği görevlerinin birleştiği,
-İç kontrol risklerinin belirlenmediği ve risklerin belirlenmemesi nedeniyle risklerin değerlendirilmesinin yapılmadığı,
-İç kontrol sisteminin yılda en az bir kere değerlendirilmediği,
-İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun güncel olmadığı,
-İç Denetim biriminin İç Kontrol Sistemine ilişkin denetim çalışmalarının olmadığı
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu İdaresinin cevabında, Uyum Eylem Planlarının hazırlanmasına başlanıldığı ve çalışmaların 01.01.2028 tarihine kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.