|
ÖZET: İç kontrol sisteminin işleyişinde belirgin eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili mevzuat çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında yetersizlikler olduğunu ortaya koymaktadır. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu belirtilmiş, bu sorumluluğun harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Üniversitenin iç kontrol sistemine ilişkin yapılan incelemelerde, risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konularında bazı ön çalışmaların mevcut olduğu ancak henüz tamamlanmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığı, fakat sorumluların henüz atanmadığı tespit edilmiştir. İç denetim birimi tarafından gerçekleştirilen denetim ve raporlama çalışmaları bulunmamakta, iç kontrol sisteminin üst yönetim ve personel tarafından benimsenmesi konusunda bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da uygulamada yetersizlikler devam etmektedir. Sonuç olarak, iç kontrol sistemindeki eksikliklerin giderilmesi, sistemin sağlıklı bir şekilde işlemesine önemli katkılar sağlayacaktır. Kamu idaresi, belirtilen eksikliklerin tamamlanması için gerekli çalışmalara başladığını ve bu süreçlerin sürdüğünü ifade etmiştir. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksiklikler bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
Kurumda iç kontrol risklerinin belirlenmesi konusunda bazı ön çalışmaların mevcut olduğu ancak bu çalışmaların henüz tamamlanmadığı,
Risklerin kurum personelinin katılımıyla belirlenmesi ve risklerin değerlendirilmesi konularında yine bazı ön çalışmaların mevcut olduğu ancak uygulamaya henüz geçilmediği,
İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi konusunda çalışmaların başladığı ancak tamamlanmadığı,
Belirlenen her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumluların belirlenmediği,
Kamu İdaresinde 2 iç denetçi kadrosu bulunduğu ve bu kadrolardan 1’ine atama yağıldığı, iç kontrol sistemine ilişkin iç denetim birimi tarafından gerçekleştirilmiş denetim ve raporlama çalışması bulunmadığı,
İç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin üst yönetim ve kurum personeli tarafından sahiplenilmesi konusunda önemli bir gelişme kaydedildiği ancak uygulamada bazı yetersizliklerin mevcut olduğu,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hususların tamamlanmasına yönelik gerekli çalışmaların ilgili birimlerce başlatıldığı ve çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.