|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili mevzuatlar gereğince, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması ve izlenmesine dair yetersizlikler bulunmaktadır. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu belirtilmiş, bu sorumluluğun harcama yetkilileri ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde ise, iç kontrol sistemlerinin standartlara uyumunu sağlamak için gerekli eylem planlarının oluşturulması gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sistemine yönelik yapılan incelemelerde, sistemin yılda en az bir kez değerlendirildiği, ancak standart hale getirilmesi gereken değerlendirme ve izleme formlarının henüz tamamlanmadığı görülmüştür. İç Denetim Koordinasyon Kurulu’na sunulan raporda, iç kontrol sistemindeki yetersizliklerin giderilmesine yönelik somut adımlar atılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, belirlenen risklerin yönetimi için kontrol faaliyetleri oluşturulmakta, ancak sistematik bir kontrol listesi henüz oluşturulmamıştır. Üniversite yönetimi, iç kontrol eksikliklerini gidermek amacıyla 2025 Yılı İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı’nı devreye almış ve TSE EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi alma sürecine başlamıştır. Hassas görevler için prosedürlerin geliştirilmesi ve risk yönetimi konusundaki çalışmalar devam etmektedir. Bu eksikliklerin giderilmesi, iç kontrol sisteminin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksiklikler bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
-İç kontrol sisteminin yılda en az bir kere değerlendirildiği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlandığı ancak değerlendirme ve izleme formlarının standart hale getirilmesi çalışmalarının devam ettiği,
-Üniversite İç Denetim Koordinasyon Kuruluna sunulan “İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu”nda iç kontrol sisteminin değerlendirildiği ve Raporun üst yönetici onayına sunulduğu, ancak Raporda yer alan yetersizlikleri gidermek için tamamlanmış bir çalışma bulunmadığı,
-İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi kapsamında, belirlenen risklerin etkisini kabul edilebilir seviyelere indirmek amacıyla bazı kontrol faaliyetleri belirlenmekle birlikte Kurum genelinde sistematik bir kontrol faaliyeti listesi oluşturma çalışmalarına devam edildiği, 2025 yılında yapılması planlanan yeni risk değerlendirme çalışmaları ile bu sürecin tamamlanmasının planlandığı, her bir kontrol faaliyetini uygulayacak sorumluların tamamının belirlenmediği, bu alandaki çalışmaların henüz tamamlanmadığı,
-Kurumda, özellikle mali süreçler ile duyuru ve ilan süreçlerinin riskli ve hassas olması nedeniyle çift imza ve ek kontrol prosedürleri uygulanmakla birlikte hassas görevlere ilişkin detaylı prosedürlerin belirlenmediği,
-2024 yılı sonu itibarıyla Kurumsal riskler belirlenmiş olmakla beraber iç kontrol risklerinin halen belirlenmediği,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında;
– İç Kontrol Sistemindeki eksiklikleri gidermek için 2025 Yılı İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı’nın yürürlüğe girdiği,
– Üniversitenin tüm idari süreçlerini kapsayacak TSE EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi alma çalışmalarına başlandığı, bu kapsamda temel eğitimler verilmiş olup doküman hazırlama aşamasına geçildiği,
– Hassas Görev Rehberi hazırlanıp prosedür çalışmalarının devam ettiği,
– Risk Yönetimi Prosedürü Taslağı hazırlanıp bu konudaki çalışmaların devam ettiği, bildirilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.