ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişinde bazı eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında yetersizlikler olduğu görülmektedir. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu belirtilmiş; bu sorumlulukların harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, iç kontrol sistemlerinin standartlara uyumunu sağlamak için gerekli çalışmaların belirlenmesini ve bu doğrultuda eylem planlarının oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberler, kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini uyumlu hale getirmeleri için yol göstermekte ve bu süreçte eylem planlarının hazırlanmasını teşvik etmektedir.

Üniversitenin iç kontrol sistemine yönelik yapılan incelemelerde, kurumsal risklerin belirlenmesi çalışmalarının henüz tamamlanmadığı ve hassas görevlere ilişkin prosedürlerin oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu eksikliklerin 2025 yılına kadar giderileceğini ve hassas görevlerle ilgili rehberin de aynı tarihe kadar yürürlüğe gireceğini bildirmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi, iç kontrol sisteminin etkinliğini artıracaktır.

BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksiklik olduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.

Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;

İdarece iç kontrol risklerinin tanımlanmasıyla ilgili bazı çalışmalar yapılmış olmakla beraber genel olarak kurumsal risklerin belirlenmesine yönelik çalışmaların henüz tamamlanmadığı,

Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlenmediği,

tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, kurumsal risklerin belirlenmesi ile ilgili çalışmaların 2025 yılı içinde bitirileceği ve hassas görevlere ilişkin prosedürleri belirleyecek olan Hassas Görev Belirleme Rehberinin 2025 yılı sonuna kadar tamamlanarak yürürlüğe gireceği ifade edilmiştir.

Söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.