|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması ve izlenmesi aşamalarında yetersizlikler olduğu belirlenmiştir. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu ifade edilmekte, bu sorumluluğun harcama yetkilileri ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, üniversitenin iç kontrol izleme ve yönlendirme kurulunun, tüm birimlerin iç kontrol raporlarını değerlendirmediği ve bu nedenle üst yönetici onayına sunulamadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, belirlenen risklerin yönetimi için gerekli kontrol faaliyetlerinin yetersiz olduğu ve iç denetim biriminin denetim ve raporlama faaliyetlerinin mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, iç kontrol sisteminin işleyişinde ciddi aksaklıklara yol açmaktadır. Üniversite yönetimi, iç kontrol sistemindeki eksikliklerin giderilmesi için gerekli adımları atmaya başlamıştır. 2024 yılı iç kontrol değerlendirme raporu çalışmaları tamamlanmış ve üst yazıyla sunulması planlanmaktadır. İç Denetim Birimi ise 26.02.2025 tarihinde bir iç denetçinin göreve başlamasıyla kurulmuştur. Bu eksikliklerin ortadan kaldırılması, iç kontrol sisteminin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
– İç kontrol izleme ve yönlendirme kurulunca, üniversitenin tüm birimlerinin iç kontrol sistemine ilişkin raporun değerlendirilmediği ve bu nedenle üst yönetici onayına sunulamadığı,
– Belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin yeterli düzeyde olmadığı,
– İç denetim biriminin denetim ve raporlama çalışmalarının mevcut olmadığı,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu İdaresince, iç kontrol sisteminin eksikliklerine ilişkin işlemlere başlanıldığı bu kapsamda 2024 yılı iç kontrol değerlendirme raporu çalışmalarının tamamlandığı ve üst yazıyla sunulacağı, ayrıca İç Denetim Biriminin 26.02.2025 tarihinde 1 iç denetçinin göreve başlaması ile birlikte kurulduğu ifade edilmiştir
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.