ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde iç kontrol sisteminin bulunmadığını ortaya koymuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 31.12.2005 tarihli ve 26040-3. mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5. maddesi, kamu idarelerinin mali ve mali olmayan işlemlerinde belirlenen iç kontrol standartlarına uymakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmak, uygulamak ve geliştirmek üzere gerekli standartları belirlemesi gerekmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 26.12.2007 tarihli “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” ile bu süreçlerin nasıl yürütüleceğine dair temel şartları belirlemiştir. İlgili mevzuata göre, idarelerin 31.12.2008 tarihine kadar iç kontrol sistemlerini kurmaları ve gerekli eylem planlarını hazırlamaları beklenmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, 2024 yılı itibarıyla Vezirköprü Belediyesi’nin bu yükümlülükleri yerine getirmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, 02.12.2013 tarihli genelgeye göre, 31.12.2014 tarihine kadar iç kontrol eylem planının hazırlanması gerektiği halde, bu planın da oluşturulmadığı görülmüştür. İdare, mevzuata uygun işlemlerin yapılacağını belirtmiş olsa da, kapsamlı bir iç kontrol sisteminin kurulması için acil adımlar atılması gerekmektedir.

BULGU: İç Kontrol Sisteminin Oluşturulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu idaresinde iç kontrol yapılanmasının mevcut olmadığı görülmüştür.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040-3. mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006 da yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır.

Bahsedilen hüküm gereği Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlamıştır.

Buna göre Kamu İdaresinin, “Kamu İç Kontrol Standartlarına” uyumlu bir iç kontrol sistemi oluşturmak üzere; yapması gereken çalışmaları belirlemesi, bu çalışmalar için eylem planını oluşturması, gerekli prosedür ve düzenlemeleri hazırlayarak söz konusu çalışmalarını en geç 31.12.2008 tarihine kadar tamamlaması gerekirdi.

Yapılan incelemede; 2024 yılı sonu itibariyle idarece iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi konusunda gerekli çalışmaların yapılmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü genelgesi gereğince, 31.12.2014 tarihine kadar hazırlanması gereken iç kontrole ilişkin eylem planının da hazırlanmadığı görülmüştür.

İdare tarafından, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Vezirköprü Belediyesi bünyesinde kapsamlı bir iç kontrol sisteminin oluşturulmasının sağlanması gerekmektedir.