ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlık tarafından içme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına yönelik usul ve esaslar belirlenmemiştir. Bu durum, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin içme suyu güvenliği planları hazırlayamamasına yol açmıştır. 2020 yılı raporunda da benzer bir durum tespit edilmiş olup, Bakanlık’ın bu konuda düzenleme yapması gerekmektedir.

BULGU: İçme Suyu Güvenliği Planının Hazırlanmasına Yönelik Usul ve Esasların Belirlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlık tarafından, içme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esasların henüz belirlenmediği tespit edilmiştir.
29.06.2011 tarihli ve Mülga 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’nci ve 9’uncu maddeleriyle su kaynaklarının korunması güvenliğiyle ilgili Su Yönetimi Genel Müdürlüğüne görev ve yetki verilmiştir. Bununla ilgili 28.10.2017 tarihli ve 30224 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan İçme- Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde;
“İçme suyu güvenliği; İçme-kullanma sularının kimyasal, mikrobiyolojik ve radyoaktif madde içeriğinin hayat boyu tüketim neticesinde oluşabilecek etkiler de göz önünde bulundurulduğunda insan sağlığını olumsuz etkilememesini ve ayrıca fiziksel ve estetik parametreler açısından da kullanıma uygun nitelikte ve miktar olarak yeterli olmasını,
İçme suyu güvenliği planı ise, içme suyu güvenliğinin temini amacıyla; içme-kullanma suyunun temin edildiği yerüstü ve yeraltı su kütlesini ve beslenim alanını, su alma yapısını, isale hatlarını, arıtma tesisini, depoları ve dağıtım şebekelerini içerecek şekilde içme suyu temin ve dağıtım sisteminin bütününde su kalitesi ve miktarını olumsuz etkileyebilecek veya sistemin verimli bir şekilde çalışmasını engelleyebilecek tehlikelerin belirlenmesi, uygun bir risk analizi yöntemiyle tehlikelerin öncelikle dirilerek gerekli tedbirlerin belirlenmesi, uygulanması ve etkili olup olmadığının izlenmesini kapsayan planı,ifade eder.” denilmekte,
Aynı yönetmeliğin “Planlamaya ilişkin hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinin dokuzuncu fıkrasında ise; “Tüketiciye ulaşan suyun kalitesi ve miktarını güvence altına almak için ihtiyaç duyulması halinde, idare tarafından içme-kullanma suyu havzası koruma planını da kapsayan içme suyu güvenliği planı hazırlanır. İçme suyu güvenliği planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından belirlenir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Yapılan incelemede, Bakanlık tarafından İçme Suyu Güvenliği Planının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmediğinden ilgili idarelerce (Büyükşehir belediyeleri su ve
kanalizasyon idareleri) içme suyu güvenliği planları hazırlanamamıştır.
Konuya 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verilmiş olup, halen usul ve esaslar belirlenememiştir.
Bu itibarla, Bakanlık tarafından içme suyu güvenliği planlarının hazırlanması ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi gerekmektedir.