|
ÖZET: İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde su kayıp ve kaçak oranlarının hesaplanamaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 08.05.2014 tarihli İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, su kaynaklarının korunması ve etkin kullanımını sağlamak amacıyla su kayıplarının kontrolüne yönelik usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmelik, belediyelere su kayıp oranlarını belirli süreler içinde azaltma yükümlülüğü getirmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, ilgili belediyenin su kayıp ve kaçak oranını tespit etmeye yönelik gerekli önlemleri almadığı ve ölçüm cihazlarının eksik olduğu ortaya çıkmıştır.
Ayrıca, belediyenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunması gereken su kayıp-kaçak oranları hesap tablosunun sağlıklı verilere dayanmadan hazırlandığı belirlenmiştir. Su sistemine giren miktarın, faturalandırılan kısmın ve kayıp-kaçak oranının doğru bir şekilde tespit edilmesi, gerekli önlemlerin alınması açısından büyük önem taşımaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli işlemlere başlanacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, içme suyu kullanımının etkinliği ve su israfının önlenmesi adına kayıp-kaçak oranlarının belirlenen hedeflere ulaştırılması için acilen tedbirler alınması gerekmektedir. |
BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp-Kaçak Oranının Hesaplanamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yönetilen içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçak oranının hesaplanamadığı görülmüştür.
08.05.2014 tarih ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Yönetmelik’in amacının; su kaynaklarının korunması ve verimliliğin arttırılması doğrultusunda, içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi için içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolüne ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesinde, idarelerin su kayıp oranlarını; bu Yönetmelik’in yürürlük tarihinden itibaren büyükşehir ve il belediyelerinde 5 yıl içerisinde en fazla %30, takip eden 4 yıl içerisinde ise en fazla %25 düzeyine; diğer belediyelerde 9 yıl içerisinde en fazla %30, takip eden 5 yıl içerisinde ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü olduğu, bu kapsamda bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde verilen yöntemler çerçevesinde gerekli faaliyetlerin yürütüleceği belirtilmiştir.
16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde ise içme ve kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü için idareler tarafından alınması gereken tedbirlerin neler olduğu ve hangi yöntemlerin kullanılması gerektiği açıklanmıştır.
Dünyada son dönemde yaşanan iklim değişiklikleri ile kentlerde gerçekleşen nüfus artışı, sanayileşme ve tarımsal kullanıma bağlı olarak su talebi artmakta ve bu durum temiz içme suyu kaynakları üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu nedenle; şehirlerin içme suyu temin ve dağıtım sistemini yöneten idarelerin, içme suyu altyapısını çok yönlü analiz etmesi, modellemesi ve kente verilen suyun tamamını optimum bir şekilde yöneterek su kayıplarını önlemesi gerekmektedir.
Belediyenin içme suyu temin ve dağıtım sistemine ilişkin yapılan incelemelerde, su kayıp ve kaçak oranını tespit etmeye yönelik gerekli tedbirlerin alınmadığı, ölçümlerin yapılacağı cihazların ilgili tesislerde bulunmadığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğüne sunulması gereken su kayıp-kaçak oranları hesap tablosunun ise sağlıklı verilere dayalı olarak hazırlanarak gönderilmediği görülmüştür. Oysa sisteme ne kadar miktarda su girdiği, bunun ne kadarlık kısmının faturalandırıldığı ve ne kadarlık kısmının kayıp-kaçak olarak sistem dışında kaldığının sağlıklı şekilde tespiti, gerekli tedbirlerin alınması açısından son derece önemlidir.
Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun yerine getirilmesine ilişkin işlemlere başlanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; gerek içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve su israfının önlenmesi, gerekse İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda kayıp-kaçak oranının belirlenen yükümlülük oranlarına düşürülmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınması, kayıp-kaçakla mücadele konusunda etkin bir çalışmanın başlatılması gerekmektedir.