|
ÖZET: İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde su kayıp ve kaçak oranlarının hesaplanamaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. 08.05.2014 tarihli İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, su kaynaklarının korunması ve etkin kullanımını sağlamak amacıyla su kayıplarının kontrolüne yönelik usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmelik, idarelerin su kayıp oranlarını belirli süreler içinde azaltma yükümlülüğü getirmekte, bu kapsamda gerekli teknik tedbirlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin su kayıp ve kaçak oranlarını tespit etmeye yönelik önlemler almadığı ve gerekli ölçüm cihazlarının eksik olduğu saptanmıştır. Bu durum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunulması gereken su kayıp-kaçak oranları hesap tablosunun sağlıklı verilere dayanmadan hazırlandığını göstermektedir. Su sisteminin verimli yönetimi için, sisteme giren su miktarının, faturalandırılan kısmının ve kayıp-kaçak oranının doğru bir şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Kamu İdaresi, 2024 yılına ait Su Kayıpları Yıllık Raporu’nun hazırlandığını ve kayıp-kaçak oranlarının azaltılması için gerekli tedbirlerin alındığını belirtmiştir. Ancak, içme suyu israfını önlemek ve belirlenen yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla etkin bir mücadele başlatılması gerekmektedir. |
BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp-Kaçak Oranının Hesaplanamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yönetilen içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçak oranının hesaplanamadığı görülmüştür.
08.05.2014 tarih ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Yönetmelik’in amacının; su kaynaklarının korunması ve verimliliğin arttırılması doğrultusunda, içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi için içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolüne ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesinde, idarelerin su kayıp oranlarını; bu Yönetmelik’in yürürlük tarihinden itibaren büyükşehir ve il belediyelerinde 5 yıl içerisinde en fazla %30, takip eden 4 yıl içerisinde ise en fazla %25 düzeyine; diğer belediyelerde 9 yıl içerisinde en fazla %30, takip eden 5 yıl içerisinde ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü olduğu, bu kapsamda bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde verilen yöntemler çerçevesinde gerekli faaliyetlerin yürütüleceği belirtilmiştir.
16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde ise içme ve kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü için idareler tarafından alınması gereken tedbirlerin neler olduğu ve hangi yöntemlerin kullanılması gerektiği açıklanmıştır.
Dünyada son dönemde yaşanan iklim değişiklikleri ile kentlerde gerçekleşen nüfus artışı, sanayileşme ve tarımsal kullanıma bağlı olarak su talebi artmakta ve bu durum temiz içme suyu kaynakları üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu nedenle; şehirlerin içme suyu temin ve dağıtım sistemini yöneten idarelerin, içme suyu altyapısını çok yönlü analiz etmesi, modellemesi ve kente verilen suyun tamamını optimum bir şekilde yöneterek su kayıplarını önlemesi gerekmektedir.
Belediyenin içme suyu temin ve dağıtım sistemine ilişkin yapılan incelemelerde, su kayıp ve kaçak oranını tespit etmeye yönelik gerekli tedbirlerin alınmadığı, ölçümlerin yapılacağı cihazların kuyu ve depolarda bulunmadığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğüne sunulması gereken su kayıp-kaçak oranları hesap tablosunun ise bu nedenle sağlıklı verilere dayalı olarak hazırlanmadığı görülmüştür. Oysa sisteme ne kadar miktarda su girdiği, bunun ne kadarlık kısmının faturalandırıldığı ve ne kadarlık kısmının kayıp-kaçak olarak sistem dışında kaldığının sağlıklı şekilde tespiti, gerekli tedbirlerin alınması açısından son derece önemlidir.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılına ait Su Kayıpları Yıllık Raporunun hazırlandığı, Yönetmelik doğrultusunda kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınarak çalışmaların başlatılıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; gerek içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve su israfının önlenmesi, gerekse İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda kayıp-kaçak oranının belirlenen yükümlülük oranlarına düşürülmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınması, kayıp-kaçakla mücadele konusunda etkin bir çalışmanın başlatılması gerekmektedir.