|
ÖZET: İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde su kayıp ve kaçak oranlarının, belirlenen yasal limitlerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu oran %39,60 olarak kaydedilmiştir. Su israfının önlenmesi ve kaynakların etkin kullanılması amacıyla, 08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği” çerçevesinde, büyükşehir ve il belediyeleri için su kayıplarının 2023 yılı itibarıyla %30, 2028 yılına kadar ise %25 seviyesine indirilmesi gerekmektedir.
Yönetmelik, su kayıplarının azaltılmasıyla ilgili yükümlülükleri belirlemekte ve bu yükümlülüklere uymayanlar için yaptırımlar öngörmektedir. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan genelge, su kayıp yönetimi birimlerinin güçlendirilmesi ve teknik altyapının iyileştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. İlgili idarelerin, stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlere yer vermesi ve bu konuda gerekli tedbirleri alması önem taşımaktadır. Sonuç olarak, su kayıplarının kontrol altına alınması için gerekli adımların atılması ve mevzuata uygun hareket edilmesi, sürdürülebilir su yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp-Kaçak Oranının Yüksek Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçak oranının mevzuata göre belirlenen seviyenin üstünde olduğu görülmüştür.
İçme ve kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi için su temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrol edilmesi amacıyla “İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği” 08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yönetmelik’in “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“Büyükşehir ve il belediyeleri su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine; diğer belediyeler su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %35, 2028 yılına kadar en fazla %30, 2033 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlüdürler. Bu kapsamda, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliğinde yer alan hususlar ve 12/10/2017 tarihli ve 30208 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme ve Kullanma Suyu Temini ve Dağıtım Sistemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerekli faaliyetler yürütülür.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenler 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuata göre sorumludurlar.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında, içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolüne ilişkin olarak yapılan faaliyetler, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlarca denetlenir ve gerektiğinde yaptırım uygulanır.
(3) İdareler, stratejik planlarında su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlerine yer vermek zorundadır.” hükümlerine yer verilmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı İçme Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılmasına Yönelik İş Termin Planı Genelgesi ve Eki Kılavuzda; su kayıp yönetimi biriminin kurulması ve birimin bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesi ile teknik altyapının ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; il belediyeleri su kayıp oranlarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü ve sorumludur. Diğer taraftan stratejik planlarda su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlere yer verilmesi, ilgili birimlerin ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesi önem arz etmektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; su kayıp ve kaçak oranının 2024 yılında %39,60 olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. İdarece tedbirler alınarak su kayıp ve kaçak oranının mevzuatta belirtilen oranın altına indirilmesi gerekmektedir.