ÖZET: İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde yüksek su kayıp ve kaçak oranları, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmıştır. İçme ve kullanma sularının etkin bir şekilde yönetilmesi amacıyla, 2014 yılında yürürlüğe giren İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği, su kayıplarının azaltılmasını hedeflemektedir. 2019 yılında yapılan düzenlemelerle, büyükşehir ve il belediyelerinin su kayıp oranlarını 2023 yılı itibarıyla %30, 2028 yılına kadar ise %25 seviyesine indirmeleri zorunlu hale getirilmiştir.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 2021/47 sayılı genelgede, su kayıplarının yönetimi için gerekli personel ve teknik altyapının güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Kamu İdaresi sınırları içerisinde yapılan incelemelerde, 2024 yılında su kayıp ve kaçak oranının %53,18 olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, su kaynaklarının etkin kullanımı ve içme suyu sistemlerindeki israfın önlenmesi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

Kamu İdaresi, tespit edilen sorunlara yönelik gerekli çalışmalara başladığını belirtmiştir. Su kayıp ve kaçak oranlarının mevzuatta belirtilen seviyelere indirilmesi için çalışmaların hızlandırılması, yatırım planlamalarının etkinliği ve kaynakların verimli kullanımı açısından kritik öneme sahiptir.

BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp Kaçak Oranının Yüksek Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi sınırları içerisinde içme ve kullanma sularının temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıp ve kaçakların yüksek olduğu görülmüştür.

İçme ve kullanma suyunun etkin ve verimli kullanılması için su temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıpların azaltılması ve kontrolü amacıyla 08.05.2014 tarihinde çıkarılan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesine göre idareler su kayıp oranlarını, büyükşehir ve il belediyelerinde 2019 yılı Mayıs ayına kadar en fazla %30 düzeyine indirmekle yükümlüdürler ifadesi, 2019 yılında yapılan değişiklikle büyükşehir ve il belediyelerinin su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü oldukları şeklinde değiştirilmiştir.

Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı İçme Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılmasına Yönelik İş Termin Planı Genelgesi ve eki kılavuzda; Su Kayıp Yönetimi biriminin kurulması ve bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesi ile teknik altyapının ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmiştir.

Kamu İdaresi hesap ve işlemleri üzerinde inceleme yapmak üzere Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğünden yıl boyunca fatura edilen m3 cinsinden su miktarları alınmış olup Kamu İdaresi sınırları içerisinde su kayıp ve kaçak oranının 2024 yılında %53,18 olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli çalışmalara başlandığı belirtilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından kaynakların etkili ve verimli kullanılması, içme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde israfın önlenmesi, yatırım planlamalarının doğru yapılabilmesi için su kayıp ve kaçak oranının mevzuatta belirtilen orana indirilmesi çalışmalarının hızlandırılması gerekmektedir.