BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp Kaçak Oranının Yüksek Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Antalya il genelinde içme ve kullanma sularının temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçaklarının yüksek olduğu görülmüştür.
İçme ve kullanma suyunun etkin ve verimli kullanılması için su temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıplarının azaltılması ve kontrolü amacıyla 8 Mayıs 2014 tarihinde çıkarılan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su Kayıplarının Azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; idareler su kayıp oranlarını, büyükşehir ve il belediyelerinde 2019 yılı Mayıs ayına kadar en fazla %30 düzeyine indirmekle yükümlüdürler ifadesi, 2019 yılında yapılan değişiklikle büyükşehir belediyelerinin su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü oldukları şeklinde değiştirilmiştir.
Kurum hesap ve işlemleri üzerinde inceleme yapmak üzere Abone İşleri Dairesi Başkanlığından yıl boyunca faturaya bağlanan m3 cinsinden su miktarları alınmış olup, Su Şebeke ve Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığı Scada Şube Müdürlüğünden 2022 yılında Antalya ve ilçelerinde içme ve kullanmaya yönelik üretilen su miktarları temin edilerek karşılaştırılmıştır.
Tablo 9: Antalya ve İlçelerinde Üretilen Suyun Kayıp Kaçak Oranı

Su Verileri / Yıl Üretilen Su Miktarı (m3/ Yıl) Faturalandırılan Su Miktarı (m3/ Yıl) Kayıp Kaçak Oranı (%)
Merkez 165.589.152 83.700.934 49,4
Akseki 1.579.440 705.834 55,3
Alanya 34.825.520 23.361.397 32,9
Demre 2.647.120 1.669.990 36,9
Elmalı 5.401.840 3.010.847 44,2
Finike 4.376.300 2.817.732 35,6
Gazipaşa 3.995.080 2.635.799 34
Gündoğmuş 663.520 345.351 48
İbradı 351.420 192.199 45,3
Kaş 11.341.480 7.212.625 36,4
Kemer 13.847.120 9.461.284 31,6
Korkuteli 7.204.820 4.746.739 34,1
Kumluca 8.281.320 4.979.639 39,8
Manavgat 44.211.920 28.642.228 35,2
Serik 37.925.240 25.302.176 33,2
Toplam 342.241.292 198.784.774 41,9

Tablodaki verilerden anlaşılacağı üzere, Kurumun su temin ve dağıtım sistemlerinde, beş ilçeden (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa) oluşan Antalya merkezi ile üç ilçenin %40’ın üzerinde, diğer 11 ilçenin ise %30’un üzerinde kayıp kaçakları olduğu bu haliyle söz konusu oranların, anılan Yönetmelik’teki seviyelerin oldukça üzerinde seyrettiği görülmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı İçme Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılmasına Yönelik İş Termin Planı Genelgesi ve Eki Kılavuzda; Su Kayıp Yönetimi Biriminin Kurulması ve bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesi ile teknik altyapının ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmiştir.
Bu itibarla; içme ve kullanma suyuna yönelik kayıp ve kaçakların önlenmesi için ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, SCADA sistemine veri aktarması için debimetrelerin kullanılmaya başlanması dahil su temin ve dağıtım sistemlerine yönelik kontrol mekanizmalarının kurulması gerekmektedir.


ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Antalya il genelinde içme ve kullanma sularının temin ve dağıtım sistemlerinde su kayıp ve kaçak oranlarının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. 2014 yılında çıkarılan yönetmelik ile büyükşehir belediyeleri, su kayıp oranlarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise %25 düzeyine indirmekle yükümlüdür. Veriler, Antalya’nın birçok ilçesinde kayıp kaçak oranlarının bu hedeflerin oldukça üzerinde seyrettiğini göstermektedir. Su kayıplarının azaltılması için gerekli kontrol mekanizmalarının kurulması ve teknik altyapının geliştirilmesi önerilmektedir.