BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp Kaçak
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Oranının Yüksek Olması
Antalya il genelinde içme ve kullanma sularının temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçaklarının yüksek olduğu görülmüştür.
İçme ve kullanma suyunun etkin ve verimli kullanılması için su temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıplarının azaltılması ve kontrolü amacıyla 8 Mayıs 2014 tarihinde çıkarılan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarının azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; idareler su kayıp oranlarını, büyükşehir ve il belediyelerinde 2019 yılı Mayıs ayına kadar en fazla %30 düzeyine indirmekle yükümlüdürler ifadesi, 2019 yılında yapılan değişiklikle büyükşehir belediyelerinin su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü oldukları şeklinde değiştirilmiştir.
Kurum hesap ve işlemleri üzerinde inceleme yapmak üzere Abone İşleri Dairesi Başkanlığından yıl boyunca faturaya bağlanan m3 cinsinden su miktarları alınmış olup, Su Şebeke ve Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanlığı Scada Şube Müdürlüğünden 2023 yılında Antalya ve ilçelerinde içme ve kullanmaya yönelik üretilen su miktarları temin edilerek karşılaştırılmıştır.
Tablo 13: Antalya ve İlçelerinde Üretilen Suyun Kayıp Kaçak Oranı
| Su Verileri / Yıl | Üretilen Su Miktarı (m3/ Yıl) | Faturalandırılan Su Miktarı (m3/ Yıl) | Gelir Getirmeyen Oranı (%) | Kayıp Kaçak Oranı (%) |
| Merkez | 176.160.412,00 | 89.597.067,00 | 49,1 | 42,4 |
| Akseki | 1.470.620,00 | 642.674,00 | 56,3 | 29,9 |
| Alanya | 37.013.538,00 | 25.811.507,00 | 30,3 | 28,8 |
| Demre | 2.705.000,00 | 1.733.110,00 | 35,9 | 32,0 |
| Elmalı | 5.251.756,00 | 3.008.094,00 | 42,7 | 37,1 |
| Finike | 4.772.653,00 | 3.012.349,00 | 36,9 | 30,2 |
| Gazipaşa | 4.387.356,00 | 2.871.587,00 | 34,5 | 29,4 |
| Gündoğmuş | 645.656,00 | 318.918,00 | 50,6 | 31,8 |
| İbradı | 338.630,00 | 185.746,00 | 45,1 | 27,5 |
| Kaş | 12.017.187,00 | 7.511.685,00 | 37,5 | 33,1 |
| Kemer | 15.083.614,00 | 10.257.990,00 | 32 | 25,3 |
| Korkuteli | 7.173.280,00 | 4.761.749,00 | 33,6 | 30,2 |
| Kumluca | 9.310.544,00 | 5.566.984,00 | 40,2 | 35,3 |
| Manavgat | 46.463.940,00 | 30.436.272,00 | 34,5 | 32,4 |
| Serik | 32.025.240,00 | 21.281.738,00 | 33,5 | 30,9 |
| Toplam | 354.819.426,00 | 206.997.470,00 | 41,7 | 36,6 |
Tablodaki verilerden anlaşılacağı üzere, Kurumun su temin ve dağıtım sistemlerinde, beş ilçeden (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa) oluşan Antalya merkezi ile beş ilçenin %40’ın üzerinde, diğer 9 ilçenin ise %30’un üzerinde kayıp kaçakları olduğu bu haliyle söz konusu oranların, anılan Yönetmelik’teki seviyelerin oldukça üzerinde seyrettiği görülmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı İçme Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılmasına Yönelik İş Termin Planı Genelgesi ve Eki Kılavuzda; Su Kayıp Yönetimi Biriminin Kurulması ve bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesi ile teknik altyapının ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmiştir.
Bu itibarla; içme ve kullanma suyuna yönelik kayıp ve kaçakların önlenmesi için ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, SCADA sistemine veri aktarması için debimetrelerin kullanılmaya başlanması dahil su temin ve dağıtım sistemlerine yönelik kontrol mekanizmalarının kurulması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Antalya ilindeki içme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde yüksek su kayıp ve kaçak oranları tespit etmiştir. İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği gereği, büyükşehir belediyeleri su kayıplarını 2023 yılı itibarıyla %30, 2028 yılına kadar ise %25 düzeyine indirmekle yükümlüdür. Ancak, Antalya’nın bazı ilçelerinde kayıp oranları %40’ın üzerinde, diğerlerinde ise %30’un üzerindedir. Su kayıplarının azaltılması için gerekli kontrol mekanizmalarının kurulması ve teknik altyapının geliştirilmesi önerilmektedir. |