| ÖZET: İçme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp oranlarının yüksek olduğu görülmüştür. İdarelerin bu kayıpları azaltması ve kontrolü için İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su Kayıplarının Azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesindeki düzenlemelere göre su kayıp oranlarını en fazla %30 düzeyine indirmekle yükümlü oldukları belirtilmektedir. Büyükşehir belediyeleri için bu limit 2023 yılına kadar, il belediyeleri içinse 2028 yılına kadar uzatılmıştır.
Son dört yıl itibarıyla oluşan su kayıp oranları minimum %56 seviyesindedir. Bu nedenle, tarım ve ormancılık bakanlığı tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı içme suyu sistemlerindeki su kayıplarının azaltılmasına yönelik iş termin planı genelgesi ve eki kılavuzda, su kayıp yönetim biriminin kurulması ve bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmektedir. |
BULGU: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Yüksek Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İçme ve kullanma sularının temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıp ve kaçak oranlarının yüksek olduğu görülmüştür.
İçme ve kullanma suyunun etkin ve verimli kullanılması için su temin ve dağıtım sistemlerindeki kayıplarının azaltılması ve kontrolü amacıyla 8 Mayıs 2014 tarihinde çıkarılan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su Kayıplarının Azaltılması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; idareler su kayıp oranlarını, büyükşehir ve il belediyelerinde 2019 yılı Mayıs ayına kadar en fazla %30 düzeyine indirmekle yükümlüdürler ifadesi 2019 yılında yapılan değişiklikle büyükşehir belediyelerinin su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla %30, 2028 yılına kadar ise en fazla %25 düzeyine indirmekle yükümlü oldukları şeklinde değiştirilmiştir.
Bu hükme rağmen aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere, son dört yıl itibarıyla oluşan su kayıp oranları minimum %56 seviyesindedir. Yani sisteme verilen suyun yarısından fazlası kaybolmaktadır.
Tablo 9: Yıllar İtibarıyla Su Kayıp Oranları
| 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | |
| Üretilen Su Miktarı (m3/ Yıl) | 84.035.616 | 84.868.202 | 87.091.200 | 89.006.098 |
| Tahakkuk Eden Su Miktarı (m3/ Yıl) | 35.294.959 | 36.493.327 | 37.723.231 | 38.984.671 |
| Kayıp Kaçak Oranı (%) | 57,99 | 57,00 | 56,68 | 56,20 |
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 2021/47 sayılı İçme Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılmasına Yönelik İş Termin Planı Genelgesi ve Eki Kılavuzda; Su Kayıp Yönetimi Biriminin Kurulması ve bu faaliyetleri sürdürülebilir bir şekilde yapabilmesi için personel sayısı ve niteliğinin iyileştirilmesi ile teknik altyapının ekipman ve teçhizat bakımından geliştirilmesinin su kayıplarının azaltılması konusunda önemli olduğu belirtilmiştir.
Bu kapsamda; içme ve kullanma suyu israfının önlenmesi için ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda kayıp ve kaçak oranlarının belirlenen yükümlülük seviyesine indirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.