|
ÖZET: İçme suyu ve atık su aboneliklerine dayanan alacakların tahsilatında önemli sorunlar yaşanmaktadır. 1995-2015 yılları arasında toplam 29.646.443,90 TL tutarında alacak bulunmakta olup, bu miktarın 23.062.390,46 TL’si icra takibine alınmış, 6.584.053,47 TL’lik kısmı ise zamanaşımına uğramıştır. 2015-2024 yılları arasında ise 175.301.302,13 TL tutarında tahsil edilmemiş alacak tespit edilmiştir. Bu alacaklar, 7155 sayılı kanun kapsamında takip edilmektedir ve sözleşmeye dayalı alacaklar için on yıllık zamanaşımı süresi öngörülmektedir.
Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmal nedeniyle idareye verdiği zararlar, ilgili memurlar tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmelidir. Kamu görevlilerinin sorumluluğu, zararların tespiti ve tahsili konusunda amirlerine aittir. Zamanaşımına uğrayan alacaklar, dava konusu edilebilse de, süresi dolmuş olduğu için idare bu davaları kaybetme riski taşımaktadır. Bu durum, idarenin ek masraflar doğurmasına yol açacaktır. DİSKİ Genel Müdürlüğü’nün, 2015-2024 döneminde zamanaşımına uğramamış 191.761.438,37 TL ve 1995-2015 döneminde zamanaşımına uğramış 8.559.403,69 TL olmak üzere toplam alacakları bulunmaktadır. Bu alacakların bir an önce tahsil edilmesi kritik önem taşımaktadır. |
BULGU: İçme Suyu ve Atık Su Aboneliği Kaynaklı Alacakların Tahsil Edilememesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarİdarenin içme suyu ve atık su aboneliklerinden kaynaklı 1995-2015 yıllarına ait 29.646.443.90 TL tutarında alacağının olduğu bu tutarın 23.062.390,46 TL’lik kısmının icra takibinde olduğu dolayısıyla 6.584.053,47 TL (29.646.443,90- 23.062.390,46 TL) tutarında bir alacağın zamanaşımına uğradığı, bununla birlikte 2015-2024 yıllarına ait 175.301.302,13 TL tutarındaki kısmının ise tahsil edilmediği ve takipli alacak kapsamında olduğu tespit edilmiştir.
İdarenin içme suyu ve atık su aboneliği kaynaklı alacakları için 7155 sayılı Abonelik Sözleşmelerinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaktadır. Sözleşmeye dayalı alacaklar için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146’ncı maddesine göre, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, on yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.
Zamanaşımının bir kamu zararı olduğu dikkate alındığında; Anayasa’nın “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünün 129/5 maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesi, ile “Kişilerin uğradıkları zararlar” başlıklı 13 üncü maddesi, “Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik”in 9, 10 ve 11 inci maddelerinde sırasıyla yer alan “Amirlerin Sorumlulukları”, “Zararların Takibi ve Yapılacak İşlemler” ve “İdarenin Rücu Hakkı” başlıklı maddeleri yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
Herhangi bir kamu görevlisinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Memurlarca verilen zararların miktarının tespiti ve ilgililerden tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki amirleri müteselsilen sorumludurlar.
Zamanaşımına uğradıktan sonra idarece talep edilecek bu alacaklar, kişiler veya kurumlar tarafından dava konusu edilebilecek ancak süresi geçtiği için idare bu davaları büyük olasılıkla kaybedecektir. Dolayısıyla kaybedilen bu davalar ile ilgili olarak idareler bu kez “vekâlet ücreti”, “yargılama gideri”, “harçlar” ve “dosyada yapılan diğer masraflar” gibi kalemleri ayrıca ödemek zorunda kalacaktır.
Zamanaşımına uğramış bir borcun eksik borç haline dönüşeceği dolayısıyla borçlunun (abonenin) sadece kendi isteğiyle borcunu ifa ettiği zaman, borcun tahsil edilebileceği unutulmamalıdır.
DİSKİ Genel Müdürlüğü’nün 2015-2024 yılları arasında henüz zamanaşımına uğramamış 191.761.438,37 TL ile 1995-2015 yılları arasında zamanaşımına uğramış 8.559.403,69 TL birlikte toplam alacağı bulunmaktadır. Bu alacakların en kısa sürede tahsil edilmesi gerekmektedir.