ÖZET: İçme suyu ve atık su bağlantısına sahip bazı bireylerin abonelik sözleşmelerinin ve güvence bedellerinin eksik olduğu, ayrıca T.C. ya da vergi kimlik numaralarının bilinmediği tespit edilmiştir. Bu durum, icra takip işlemlerinde zorluklar yaşanmasına yol açmaktadır. İlgili mevzuat, su abonelik işlemlerinde gerekli bilgi ve belgelerin talep edilmesini zorunlu kılmakta, abonelik sözleşmelerinde T.C. kimlik numaralarının belirtilmesini şart koşmaktadır.

Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin hizmet verdiği bölgelerde, abonelik sözleşmesi ve güvence bedeli bulunmayan, kimlik bilgileri bilinmeyen abonelerin sayısı belirlenmiştir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, bu abonelerden tahsil edilmemiş su ve atık su alacakları toplamda 15.661.353,75 TL olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, bu alacaklara ilişkin gecikme zammı 11.603.355,94 TL’ye ulaşmaktadır.

Kamu idaresi, abonelik sözleşmesi olmayan bireylerin sayısını azaltmak amacıyla çalışmalar yürütmekte ve bu kişilerin sözleşmelerinin tamamlanması için gerekli adımları atmaktadır. T.C. ya da vergi kimlik numarası eksik olan abonelerin durumlarının güncellenmesi ve güvence bedellerinin alınması, alacakların zamanında tahsil edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi, icra süreçlerinde yaşanan gecikmelerin önüne geçecektir.

BULGU: İçme Suyu ve Atık Su Bağlantısı Bulunan Bazı Kişilerin Abonelik Sözleşmelerinin ve Güvence Bedellerinin Bulunmaması, T.C. ya da Vergi Kimlik Numaralarının Bilinmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İçme suyu ve atık su bağlantısı bulunan kişilerden bazılarının abonelik sözleşmelerinin bulunmadığı, T.C. ya da vergi kimlik numaralarının bilinmediği, bu nedenle icra takip işlemlerinde güçlükler yaşandığı görülmüştür.

Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde; ilk su aboneliği, ilk atık su aboneliği ile bu aboneliklere ilişkin devir ve kapama işlemleri ile diğer su abonelik hizmetleri sırasında başvuru sahiplerinden istenilecek bilgi ve belgelere ilişkin hususlar ayrıntılı olarak düzenlenmiş, başvuru sahiplerinden T.C. kimlik numaraları ve diğer kimlik bilgilerini belediye veya bağlı kuruluşla yaptıkları sözleşmede belirtmelerinin isteneceği ilgili maddenin ilk fıkrasının (a) bendinde ifade edilmiştir.

Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin; “Abone olma koşulları ve uygulama esasları” başlıklı 9’uncu maddesinde, su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen ve atık su üreten gerçek veya tüzel kişilerin su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için idareye başvurarak abone sözleşmesi yapmalarının şart olduğu, “Abone teminatı” başlıklı 35’inci maddesinde de her aboneden abonelik sözleşmesi yapımı sırasında teminat alınacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği; içme suyu ve atık su bağlantısı bulunan kişilerle abonelik sözleşmesi yapılarak ilgili kişilerin T.C./vergi kimlik numaralarının sözleşmelerde belirtilmesi, abonelerden abonelik sözleşmesi yapımı esnasında güvence bedeli alınması gerekmektedir.

Aşağıdaki tabloda; MARSU Genel Müdürlüğünün hizmet verdiği, ancak abonelik sözleşmesi ve güvence bedeli bulunmayan, T.C. ya da vergi kimlik numarası bilinmeyen abone sayıları ilçeler bazında gösterilmiştir. Tabloda da gösterildiği üzere, kurumun 31.12.2024 tarihi itibarıyla T.C. ya da vergi kimlik numarası bilinmeyen abonelerden olan tahsil edilmemiş su ve atık su alacak tutarı toplamı 15.661.353,75 TL, söz konusu alacaklara ilişkin gecikme zammı tutarı ise 11.603.355,94 TL’dir.

Tablo 7: Abone Bilgileri

İlçe Abone Sayısı (Tüm) Sözleşmesi
Olmayan Abone
Sayısı
Abone
Teminatı (Güvence
Bedeli)
Olmayan
Abone Sayısı
Sözleşmesi Olan Ancak T.C. Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abone Sayısı T.C. Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abone
Sayısı
Artuklu 53.777 5.883 13.501 Bilinmemektedir. 4.601
Dargeçit 7.886 1.141 3.933 Bilinmemektedir.
Derik 5.328 2.175 Bilinmemektedir. 1.079
Kızıltepe 43.070 1.531 7.889 Bilinmemektedir. 2.213
Mazıdağı 5.448 1.598 Bilinmemektedir.
Midyat 37.543 12.054 Bilinmemektedir. 2.989
Nusaybin 27.158 3.824 5.260 Bilinmemektedir. 1.791
Ömerli 4.861 1.167 Bilinmemektedir.
Savur 6.270 1.744 Bilinmemektedir.
Yeşilli 2.716 1.205 1.429 Bilinmemektedir.
Toplam 194.057 16.394 50.750 Bilinmemektedir. 14.631
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
Alacak Tutarı Toplamı (TL) 15.661.353,75
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
31.12.2024 Tarihi İtibarıyla
TC Kimlik No’su / Vergi No’su Bilinmeyen Abonelere İlişkin;
Gecikme Zammı Tutarı Toplamı (TL) 11.603.355,94

Kamu idaresince; abonelik sözleşmesi bulunmayan kişilere yönelik çalışmalar sonucu tespit edilen sayının düşürüldüğü, bunların bir kısmının sözleşmelerinin tamamlandığı, konuya ilişkin çalışmaların devam ettiği, abone teminatı olmayan kişilerin teminatlarının tamamlanmasına yönelik çalışmaların sürdürüldüğü, T.C. ya da vergi kimlik numarası bilinmeyen abonelere yönelik tespit ve güncelleme çalışmalarına başlandığı ifade edilmiştir.

Abonelik sözleşmeleri düzenlenirken T.C. ya da vergi kimlik numaraları ile güvence bedellerinin alınmaması, borçlu ve/veya yasal temsilcileri hakkında yürütülecek icra takip işlemlerinde (güncel adres tespiti ve tebligat gibi konularda) gecikme ve güçlüklerin yaşanmasına sebebiyet vermekte, alacakların zamanında tahsil edilememesi riskini ortaya çıkarmaktadır. Söz konusu risklerin ortadan kaldırılması ve kurum alacaklarının tahsilinin hızlandırılması amacıyla abonelik sözleşmesi olmayan kişilerin tespit edilerek sözleşmelerinin yapılması, sözleşmelerinde T.C. ya da vergi kimlik numarası ile teminat eksikliği bulunan abonelerin de söz konusu eksikliklerinin ivedilikle giderilmesi gerekmektedir.