ÖZET: Su ve kanalizasyon idarelerinin su kayıplarını ölçüme dayalı olarak belirlemesi, sistemlerin izlenmesi ve kayıt altına alınması ile etkili bir su yönetim sistemi sağlanması konusunda sorumlulukları bulunmaktadır. İdareler atıksu altyapı tesislerini de aynı şekilde izleme ve kontrol etme durumundadırlar. İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’ne göre su temin miktarlarının hesaplanması, sistemlerin izlenmesi ve kayıt altına alınması ile etkili bir su yönetim sistemi sağlaması yükümlülüğü verilmiştir. Ancak idare bünyesinde bulunan bazı sistem ve tesisler uzaktan izleme ve kontrol için kurulan SCADA’ya bağlanamamıştır. Bu nedenle su kaynaklarının korunması ve verimliliğin arttırılması doğrultusunda, içme-kullanma suyunun israfının önlenmesi için temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıpları ile atıksu tesislerinin kontrolü için çalışmalara önem verilmelidir.

BULGU: İçme Suyu ve Atıksu Altyapı Tesislerinin İzleme ve Kontrol Sistemlerine İlişkin Çalışmalar ile Altyapı, Üstyapı Tesisleri ve Abone Bilgilerinin Coğrafi Bilgi Sistemlerine Aktarma İşlemlerinin Tamamlanmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Su ve kanalizasyon idarelerinin su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesi, sistemlerin izlenmesi ve kayıt altına alınması ile etkili bir su yönetim sistemi sağlanması konusunda sorumlulukları bulunmaktadır. İdareler atıksu altyapı tesislerini de aynı şekilde izleme ve kontrol etme durumundadırlar.
İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin 5’inci maddesi ile Su ve Kanalizasyon İdarelerine; fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlemesi, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlaması, sistemi izlemesi ve kayıt altına alması ve etkili bir su yönetim sistemi sağlaması yükümlülüğü verilmiştir. Tebliğ’in devamında bu işlemlere ilişkin ayrıntılar getirilerek;
Su temin miktarlarının hesaplanması maksadıyla gerekli yerlere debi ölçer cihazlarının takılmasını,
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının kurulmasını, bu sisteme altyapı ve üstyapıların aktarılmasını, CBS’nin ulusal adres veri tabanı, coğrafi adres bilgi sistemi ve abone veri tabanı ile entegre çalışmasını,
İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sisteminin uzaktan sevk ve kontrolü için veri kontrol ve izleme sistemi (SCADA) kurulmasını ve
Mevcut içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin hidrolik modellemesi ve kalibrasyonunun yapılmasını maddeler halinde saymıştır.
İdare bünyesinde bulunan sistem ve tesislerin (içme suyu, atıksu arıtma, depo, terfi merkezi) bazıları tamamıyla uzaktan izleme ve kontrol için kurulan SCADA’ya bağlanamamıştır.
Su kaynaklarının korunması ve verimliliğin arttırılması doğrultusunda, içme-kullanma suyunun israfının önlenmesi için temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıpları ile atıksu tesislerinin kontrolü için yukarıda bahsedilen çalışmalara önem verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.