|
ÖZET: İcra aşamasındaki alacakların 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, bir belediye şirketinin icra sürecinde bulunan 191.103,10 TL tutarındaki alacağı, ilgili hesapta takip edilmediği gözlemlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 64. maddesi, her tacirin ticari defterlerini işletmenin finansal durumu ve faaliyetleri hakkında bilgi verecek şekilde tutma yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Bu bağlamda, alacak ve borç ilişkilerinin açık bir şekilde kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, 6102 sayılı Kanun’un defter tutma ve mali tabloların düzenlenmesi ile ilgili hükümleri, Vergi Usul Kanunu ve diğer vergi kanunlarıyla çelişmemektedir. 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı, ödeme süresi geçmiş ve icra aşamasına geçmiş alacakların izlenmesi için kullanılmalıdır. Şirketin, daha önceki yıllarda personelinden kaynaklanan alacaklarının icra sürecine aktarılmasına rağmen bu hesapta izlenmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, hukuki süreç başlatılarak icra aşamasına alınan alacakların 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında ayrı bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir. Bu durum, şirketin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İcra Aşamasında Bulunan Alacakların Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin icra aşamasında bulunan 191.103,10 TL alacağını 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında takip etmediği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinde, her tacirin, ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutmak ve bu amaçla defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu; böylece işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin bu defterlerden izlenebileceği belirtilmiştir. 6102 sayılı Kanun’un defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, saklama ve ibraz hükümlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği de hüküm altına alınmıştır.
tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (1) Seri Nolu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı ekinde, 138 Şüpheli Alacaklar Hesabı ile ilgili olarak; ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi birkaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz diğer alacakların 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında izleneceği, tahsili şüpheli hale gelen diğer alacaklarla ilgili hesapların alacağı karşılığında bu hesaba borç yazılarak, sağlam alacaklardan çıkarılmasının sağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen hükümler çerçevesinde, Şirketin ticari alacakları dışında kalan alacaklarından dava ve icra safhasına aktarılmış olanların 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Şirketin daha önceki yıllarda şirket personeli olan kişilerden çeşitli nedenlerle 191.103,10 TL tutarında alacağı bulunduğu, bu alacakların dava ve icra safhasına aktarıldığı halde 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında izlenmediği anlaşılmıştır.
Hukuki süreç başlatılarak dava ve icra safhasına aktarılmış olan alacakların diğer alacaklardan ayrılarak 138-Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.