|
ÖZET: İcra Dairesine yapılan ödemelerde, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin talep edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında dikkat çeken bir bulgu olmuştur. 2023/511 Esas No.lu dava çerçevesinde, icra dairesi emriyle gerçekleştirilen bir ödeme sırasında, vergi borcu olmadığına dair belgenin istenmediği tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemelerle, 01.10.2024 tarihinden itibaren 5.000,00 TL’nin üzerindeki ödemelerde bu belgenin aranması zorunlu hale gelecektir.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Adalet Bakanlığı’na yazdığı yazıda, bu belgenin icra daireleri tarafından değil, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabi kamu idareleri ile bağlı döner sermaye işletmeleri tarafından talep edileceği belirtilmiştir. Üniversitenin gerçekleştirdiği ödemelerde, icra dairesinin hak sahibi olarak kabul edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. İcra dairesinin rolü, ödemeye aracılık etmekle sınırlıdır ve bu durum, hak sahibi olma niteliğini etkilemez. Sonuç olarak, mahkeme kararları veya icra dairelerinin emirleri doğrultusunda yapılacak ödemelerde, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranması gereklidir. Bu düzenlemeler, kamu idarelerinin mali işlemlerinin daha şeffaf ve güvenilir bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır. |
BULGU: İcra Dairesine Yapılan Ödemede Vadesi Geçmiş Borç Durumunu Gösterir Belgenin Aranmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin taraf olduğu 2023/511 Esas No.lu dava kapsamında icra dairesi emri üzerine yapılan ödemede vergi borcu olmadığına ilişkin belgenin aranmadığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinin verdiği yetkiye dayanarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca, 05.09.2024 tarih ve 32653 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in (Seri: A Sıra No: 17) 2’nci maddesi ile yapılan düzenlemede, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin, 01.10.2024 tarihinden itibaren mahkeme kararları veya icra dairelerinin ödeme ve icra emirleri kapsamında yapacakları 5.000,00 TL’nin üzerindeki ödemelerinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge arama zorunluluğu getirilmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığının Adalet Bakanlığına hitaben yazdığı 06.09.2024 tarih ve E- 21002710-110[3760-16573]-69554 sayılı yazıda da söz konusu belgenin icra dairelerince değil 5018 sayılı Kanun’a tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerince aranacağı vurgulanmıştır.
Denetimlerde, Üniversitenin taraf olduğu 2023/511 Esas No.lu dava kapsamında Küçükçekmece İcra Dairesinin 2023/203330 No.lu Dosyası için 13.11.2024 tarih ve 6356 no.lu ödeme emri ile yapılan 88.080,22 TL’lik ödeme sırasında, davacının vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguya katılmakla birlikte, Üniversitenin icra ödemelerini gerçekleştirirken, ödeme emri belgesinde hak sahibi sıfatıyla icra dairelerinin yer aldığı, bu dairelerden “vergi borcu yoktur” yazısı aramadıkları; icra dairelerinin hak sahibi sıfatıyla yer alan davacı veya avukattan “vergi borcu yoktur” yazısı araması gerektiği, Üniversitenin kullandığı Harcama Yönetim Sistemi ile Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi ile bu yazının aranmasının mümkün olamadığı, bu sistemde hak sahibi olarak görünmeyen davacı ve avukattan borcu yoktur yazısı istemenin hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle, söz konusu ödemede vergi borcu olmadığına ilişkin belgenin aranmadığı, bundan sonraki süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığının Harcama Yönetim Sistemi ile Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminde güncelleme yapması halinde bahse konu ödemelerde ilgili belgenin aranabileceği, Üniversitenin tedbir amaçlı olarak hak sahiplerine ulaşmak ve onlardan borcu yoktur yazısını almak için gerekli tedbirleri alacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuatta açıkça görüldüğü üzere, kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmeleri, 01.10.2024 tarihinden itibaren mahkeme kararları veya icra dairelerinin ödeme ve icra emirleri kapsamında yapacakları 5.000,00 TL’nin üzerindeki ödemelerinde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgeyi arayacaklardır. Bu belge icra dairelerince değil 5018 sayılı Kanun’a tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerince aranacaktır. Üniversitenin ödemeyi icra dairesine yapması icra dairesini hak sahibi yapmamaktadır. Hak sahibinin kimler olduğu dava dosyasında bellidir. İcra dairesinin işlevi ödemeye aracılık yapmak olup bu faaliyet icra dairesini hak sahibi yapmamaktadır.
Sonuç olarak, mahkeme kararları veya icra dairelerinin ödeme ve icra emirleri kapsamında yapılacak ödemelerde söz konusu borç durumunu gösterir belgenin aranması gerekmektedir.