ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye alacaklarının muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. İcra süreci başlatılmış ve dava aşamasında olan alacakların, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ilgili hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı gibi hesapların işleyişine dair düzenlemelere rağmen, bu alacakların muhasebe sisteminde yer almadığı anlaşılmaktadır.

İdarenin Hukuk Müşavirliği tarafından yapılan incelemede, 2021 yılı içerisinde icra işlemleri başlatılan 2.176.276,07 TL tutarındaki alacak ile dava konusu olan 9.000.564,35 TL tutarındaki alacakların bulunduğu belirlenmiştir. Ancak, bu alacakların ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür. Kurumun verdiği yanıtta, 2022 yılında bu alacakların tahsili için gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı ve ilgili hesaplarda takip edilmeye başlandığı ifade edilmiştir.

Buna rağmen, 2021 yılı dönem sonu bilançosunda söz konusu alacakların ilgili hesaplarda yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, üniversitenin mali kayıtlarının doğruluğu ve şeffaflığı açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: İcra Süreci Başlatılmış Alacaklar İle Dava Sürecinde Olan Alacakların Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Takipli alacak haline gelmiş ve icra süreci başlatılmış Üniversite alacakları ile dava süreci başlatılmış çeşitli alacakların muhasebe sistemine kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı başlıklı 54’üncü maddesinde; gelirlerden takipli alacaklar hesabının, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesabın işleyişi başlıklı 56’ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı başlıklı 82’nci maddesinde ise “Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin Hukuk Müşavirliğince 2021 yılı içerisinde icra işlemle r i başlatılıp devam eden 2.176.276,07 TL tutarındaki alacağı ve 9.000.564,35 TL tutarında dava konusu yapılan çeşitli alacaklarının bulunduğu görülmüştür. Ancak söz konusu alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında ya da 140 Kişilerden alacaklar hesabına kayıt yapılamadığı, dolayısıyla muhasebe sisteminde böyle bir alacağın yer almadığı tespit edilmiştir.
Kurum tarafından verilen cevapta; Hukuk Müşavirliği’nin Devam Eden Alacak Davaları Listesi’ne göre dava değerleri toplamı 8.999.564,35 TL ve İcra Takip Listesi’ne göre takip değeri 2.151.756,61 TL olan alacakların tahsili için 2022 yılında muhasebe kayıtları yapılarak ilgisine göre 121- Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı veya 140- Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda takip edilmeye başlandığı belirtilmiştir.
Üniversite tarafından tespit sonrasında icra süreci başlatılmış alacaklar ile dava süreci başlatılan alacaklara ilişkin muhasebe kayıtlarının ilgili hesaplara 2022 yılında kaydedild iği belirtilmekle birlikte bahsi geçen alacaklara ilişkin tutarlar kurumun 2021 yılı dönem sonu bilançosunda ilgili hesaplarda yer almamaktadır.