ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite alacakları ile dava sürecindeki alacakların muhasebe kayıtlarının eksik olduğunu ortaya koymuştur. İlgili raporda, icra süreci başlatılmış 763.528,21 TL tutarındaki alacak ile 639.924,29 TL değerindeki dava konusu alacakların muhasebe sisteminde kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, takipli alacakların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yapılan incelemelerde, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda gerekli kayıtların bulunmadığı, dolayısıyla kurumun bilançosundaki bilgilerin yanıltıcı olduğu belirlenmiştir. Hukuk Müşavirliği, icra süreci başlatılan alacakların tespit edilip kaydedileceğini belirtmesine rağmen, bu süreçlerin zamanında gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, takipli alacakların ve icra sürecine giren alacakların muhasebe kayıtlarının yapılması, üniversitenin mali durumu açısından büyük önem taşımaktadır. Bu alacakların doğru bir şekilde izlenmesi, kurumun finansal raporlamalarının güvenilirliğini artıracaktır.

BULGU: İcra Süreci Başlatılmış Alacaklar ile Dava Sürecinde Olan Alacakların Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Takipli alacak haline gelmiş ve icra süreci başlatılmış üniversite alacakları ile dava süreci başlatılmış çeşitli alacakların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı başlıklı 54’üncü maddesinde; gelirlerden takipli alacaklar hesabının, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesabın işleyişi başlıklı 56’ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı başlıklı 82’nci maddesinde ise “Kişilerden alacaklar hesabı, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin Hukuk Müşavirliğince 2021 yılı içerisinde icra işlemle r i başlatılan 763.528,21 TL tutarındaki alacağı ve 639.924,29 TL tutarında dava konusu yapılan çeşitli alacaklarının bulunduğu görülmüştür. Ancak söz konusu alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında ya da 140 Kişilerden alacaklar hesabına kayıt yapılmadığı, dolayısıyla muhasebe sisteminde böyle bir alacağın yer almadığı tespit edilmiştir.
Kurum tarafından verilen cevapta Hukuk Müşavirliği tarafından icra süreci başlatılmış üniversite alacakları ile dava süreci başlatılmış çeşitli alacakların tespitinin ve listesinin yapılmasından sonra ilgili muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmektedir.
Takipli alacak haline gelmiş ve icra süreci başlatılmış üniversite alacakları ile dava süreci başlatılmış çeşitli alacakların muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle kurumun 2021 yılı dönem sonu bilançosundaki 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlar doğru bilgi içermemektedir. Üniversitenin tahsil edilemeyen ve bu sebeple de icra süreci başlatılan alacakları ile dava konusu yapılmış diğer alacaklarının ilgisine göre 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında ve 140 Kişilerden Alacaklar Hesabında takip edilmesinin gerekli olduğu değerlendirilmektedir.