|
ÖZET: İlgili denetim raporunda, 2024 yılı itibarıyla büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde bazı alacaklar için icra takibi başlatılmadığı tespit edilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde, belediye tarafından tahakkuk ettirilen bu alacakların tahsil edilmesi için gerekli yasal süreçlerin uygulanmadığı görülmektedir. Kanunun 37. maddesi, amme alacaklarının belirli sürelerde ödenmesini zorunlu kılarken, ödeme emri tebliğ edilmediği takdirde borçların tahsilinde gecikmeler yaşanabilmektedir.
Denetim sonucunda, kamu idaresinin tahsil kabiliyeti olan alacaklar için ödeme emirleri gönderdiği, ancak bazı durumlarda icra takibi işlemlerinin başlatılmadığı ifade edilmiştir. 55. madde gereğince, borçlarını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde ödeme emri tebliğ edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, borçluların mal bildiriminde bulunmamaları durumunda uygulanacak yaptırımlar da kanunda yer almaktadır. Sonuç olarak, belediyenin alacaklarını zamanında tahsil edebilmesi için, belirtilen yasal süreçlerin eksiksiz bir şekilde uygulanması ve borçlular hakkında icra takibi işlemlerinin zamanında başlatılması büyük önem taşımaktadır. Bu, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de borçluların yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından gereklidir. |
BULGU: İcra Takibi Başlatılmayan Alacaklar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilmesine rağmen bazı alacaklar için tahsil amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılmadığı tespit edilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’nci maddesine göre amme alacaklarının hususi kanunlarında belli zamanlarda ödenmesi gerekmektedir. Hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenecektir.
Anılan Kanun’un “Ödeme emri” başlıklı 55’inci maddesi;
“Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur. Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114’üncü maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
…” şeklindedir.
Ayrıca mezkûr Kanun’un 54’üncü maddesinde “Cebren tahsil ve şekilleri”; 60’ıncı maddesinde “Mal bildiriminde bulunmayanlar”; 64’üncü maddesinde “Haciz varakası”; 112’nci maddesinde “Mal edinme ve artmalarını bildirmeyenler”; 114’üncü maddesinde “İstenecek bilgileri vermeyenler” ve 115’inci maddesinde ‘Suçların takibi’ne ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Diğer taraftan haciz işlemlerine ilişkin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlemeler bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından tahakkuk ettirilmesine rağmen bazı alacaklar için icra takibi başlatılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, tahsil kabiliyeti bulunan alacaklar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ödeme emri gönderildiği ve gerekli görülenler için de icra takibi işlemlerinin başlatılacağı belirtilmektedir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından tahsil edilmesi gereken Belediye alacakları için yukarıda bahsi geçen kanuni süreçlerin yerine getirilmesi, borcunu ödemeyen kişiler hakkında borcun ödenmesi ve yasal işlemlerin başlatılabilmesi için ‘Ödeme emirleri’nin zamanında düzenlenmesi ve daha sonra bu borçlular için icra takibinin başlatılması sağlanmalıdır.