ÖZET: İcra takibi yapılan dava masrafı alacaklarının muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, idarenin lehine sonuçlanan davalarda karşı taraftan alacak haline gelen tutarların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 82. maddesi, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın kullanım amacını belirlemekte; bu hesap, kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için gereklidir.

Yönetmeliğin 84. maddesi, kişilerden alacak niteliğindeki alacakların muhasebe kayıtlarını düzenlemektedir. Bu doğrultuda, alacaklar 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak olarak kaydedilmelidir. Tahsilat yapıldığında ise ilgili tutar 102-Banka Hesabına borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak olarak kaydedilmelidir. İdare, Avrupa Birliği projeleri kapsamında davalarda Avrupa Komisyonu adına taraf olmakta ve dava masraflarını üstlenmektedir. Ancak, bu masraflar tahakkuk ettiğinde muhasebe birimine bildirilmemekte, bu durum bilgi akışında eksiklik yaratmaktadır.

İdare, Hukuk İşleri Koordinatörlüğü ile Bütçe ve Finansman Koordinatörlüğü arasında bilgi akışının yazılım üzerinden sağlanacağını belirtmiştir. İcra yoluyla takip edilen dava masraflarının muhasebe birimine bildirilmesi ve bu alacakların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İcra Takibi Yapılan Dava Masrafı Alacaklarının Muhasebeleştirilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri

İdare’nin taraf olduğu ve lehine sonuçlanan davalara ilişkin karşı taraftan alacak haline gelen tutarların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 82’nci maddesinde 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın niteliği açıklanmıştır. Buna göre kişilerden alacaklar hesabının kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Yönetmeliğin 84’üncü maddesine göre ise kişilerden alacak niteliğinde olan alacaklar 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Tahsilat yapıldığında tahsil edilen tutar 102-Banka Hesabına borç, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedilir. Tahsilata ilişkin bütçe kayıtları da ayrıca yapılır.
İdare Avrupa Birliği projeleri için dağıtılan fonlara ilişkin davalarda Avrupa Komisyonu adına taraf olmaktadır. Davaya esas tutarlar Avrupa Komisyonu’nu ilgilendirmekle birlikte dava masrafları İdare tarafından yapılmakta ve dava lehe sonuçlandığında bu masraflar ilamlı icra yolu ile takip edilmekte ve İdare’nin tahakkuk etmiş alacağı haline gelmektedir. Ancak söz konusu alacaklar tahakkuk ettiğinde muhasebe birimine bildirilmemektedir. İdare ile yapılan görüşmelerde Hukuk İşleri Koordinatörlüğü ile Bütçe ve Finansman Koordinatörlüğü arasında bu hususa ilişkin bilgi akışının yazılım üzerinden sağlanacağı ve takibin yapılacağı bildirilmiştir.
İcra yolu ile takip edilen dava masraflarının muhasebe birimine bildirilmesi ve bu alacakların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.