|
ÖZET: İdareye ait taşınmazların fiili envanter işlemlerinin tamamlanmaması ve bazı taşınmazların mali tablolarda yer almaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda belirlenmiştir. Belediyeye ait taşınmazlar için gerekli fiili envanter çalışmaları henüz tamamlanmamış, taşınmazların değerleri belirlenmemiş ve bu değerler üzerinden kayıt işlemleri gerçekleştirilmemiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik gereğince, taşınmazların envanterinin emlak vergisi değerleri üzerinden en geç 30 Eylül 2014 tarihine kadar tamamlanması ve ilgili muhasebe birimine bilgi verilmesi beklenmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, bu işlemlerin tamamlanmadığı ve taşınmaz değerlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda bu duruma dikkat çekilmiş olmasına rağmen, idare tarafından gerekli düzeltici adımlar atılmamıştır. Sonuç olarak, taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin yapılmaması, bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı’nın hatalı gösterilmesine yol açmakta ve bu durum mali raporların güvenilirliğini zedelemektedir. İdare, taşınmazların değerleme işlemlerine başlamış olsa da, bu süreçlerin tamamlanması gerekmektedir. |
BULGU: İdare Adına Tapuda Kayıtlı Taşınmazların Fiili Envanter İşlemlerinin Tamamlanmaması ve Bazı Taşınmazların Mali Tablolarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyeye ait taşınmazlara ilişkin fiili envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, taşınmazların değerlerinin belirlenmediği ve bu değerler üzerinden taşınmazların kayıtlara alınmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlık 5’inci maddesine göre; tapuda kayıtlı olan taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile maddede sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınmazların fiili envanterlerinin emlak vergisi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimler tarafından mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanması, Yönetmelik eki formlara ve icmal cetvellerine kaydedilmesi, fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimine verilmesi öngörülmüştür.
Söz konusu taşınmazların kayıt ve kontrol altına alınmasında nihai amaç, emlak vergisi değerleri üzerinden kaydedilen taşınmazların maliyet veya rayiç bedeli üzerinden kayıtlara alınması olup anılan madde gereğince bu işlemlerin tamamlanması için öngörülen son tarih 31.12.2017’dir.
Yapılan incelemede, Belediyeye ait taşınmazlara ilişkin fiili envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, taşınmazların değerlerinin belirlenmediği ve bu değerler üzerinden kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir.
Söz konusu tespite 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer verilmesine rağmen İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmediği görülmüştür.
Kamu İdaresince söz konusu taşınmazlara ilişkin anılan Yönetmelik’e uygun şekilde değerleme işlemlerine başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu idarelerine ait taşınmazların yukarıda belirtilen çerçevede envanter ve değerlemesinin yapılarak muhasebeleştirilmemesi nedeniyle bilançoda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı hatalı gösterilmekte olup bu kapsamda taşınmazlar hakkında mali rapor ve tablolar doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.