|
ÖZET: İdare alacaklarına ilişkin tahsilat ve takip süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11. maddesi, üst yöneticilerin sorumlulukları altında bulunan kaynakların etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlaması gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, üst yöneticiler, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla gerekli denetimleri gerçekleştirmekle yükümlüdür. Ayrıca, aynı kanunun 38. maddesi, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz bir şekilde tahsil edilmesinden sorumlu olanların görevlerini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, idare tarafından toplam 3.061.154,98 TL tutarındaki vadesi geçmiş alacakların takip ve tahsilat işlemlerinin yeterince yerine getirilmediği görülmüştür. Bu alacaklar, farklı mevzuatlara tabi olup, her biri için belirlenen zamanaşımı süreleri bulunmaktadır. Zamanaşımına uğrayan borçlar, eksik borç haline dönüşmekte ve bu durum, tahsilatın yalnızca borçlunun isteğiyle mümkün olmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, ilgili müdürlükler arasında gerekli koordinasyonun sağlanması ve hukuki takibat başlatılmayan vadesi geçmiş alacaklar için zamanaşımı sürelerinin dikkate alınarak tahsilat süreçlerinin hızlandırılması önem arz etmektedir. Kamu idaresi, bu konudaki eksiklikleri kabul ederek gerekli adımları atacağını belirtmiştir. |
BULGU: İdare Alacaklarına İlişkin Tahsilat ve Takip Süreçlerinin Etkin Olarak İşletilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare alacaklarına yönelik tahsilat ve takip işlemlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesini ve kullanılmasını sağlamaktan, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden mahalli idarelerde meclislerine karşı sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Yine üst yöneticilerin bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde; kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde de ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından, muhtelif zamanlarda ortaya çıkan çeşitli gelirlerden oluşan toplam 3.061.154,98 TL tutarındaki vadesi geçmiş alacağa ilişkin gerekli takip ve tahsilatın sağlanmadığı görülmüştür.
Yukarıda sayılan gelir unsurlarından her birinin farklı mevzuatlara tabidir ve bunlar için farklı zamanaşımı süreleri öngörülmektedir. Zamanaşımına uğramış bir borç eksik borç haline dönüşmekte dolayısıyla borçlu sadece kendi isteğiyle borcunu ifa ettiği zaman ilgili borç tahsil edilebilmektedir. Bu sebeple ilgili borçların takip ve tahsilinde bu hususlara da dikkat edilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gereken hususların yapılacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, yukarıdaki bilgiler çerçevesinde ilgili müdürlükler arasında gerekli koordinasyon sağlanarak hukuki takibat başlatılmayan vadesi geçmiş alacaklar için zamanaşımı süreleri de dikkate alınarak tahsilat ve takip süreçlerinin hızlandırılması gerekmektedir.