|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin yönetim bilgi sistemi ile muhasebe sistemi arasında uyumsuzluklar olduğunu ortaya koymaktadır. Kamu İdaresi’nin gelirlerine ilişkin işlemler, yönetim bilgi sistemi üzerinden yürütülmekte ve bu sistemden elde edilen veriler muhasebe hesaplarına aktarılmaktadır. Ancak, 31.12.2022 tarihli icmalde yer alan alacak tutarları ile Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetvelindeki “Ertesi Yıla Devredilen Tahakkuk Artığı” tutarları arasında önemli farklılıklar gözlemlenmiştir.
Örneğin, yönetim bilgi sisteminde bina vergisi alacağı 38.333.753,82 TL olarak belirlenirken, muhasebe hesaplarında bu tutar 52.793.521,77 TL olarak kaydedilmiştir. Benzer şekilde, ilan ve reklam vergisi ile zemin açma ve toprak hafriyatı harcı için de tutarların uyuşmazlığı tespit edilmiştir. Bu durum, İdare alacaklarının muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde yer almadığını göstermekte ve Kamu İdaresi’nin alacak tutarlarını sağlıklı bir biçimde belirlemesini zorlaştırmaktadır. Kamu İdaresi’nin etkin bir gelir yönetimi gerçekleştirebilmesi için, yönetim bilgi sistemi ile muhasebe sistemi verileri arasında uyum sağlanması ve mali tabloların gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlenmesi elzemdir. Bu uyum, alacakların doğru bir şekilde takip edilmesi ve yönetilmesi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: İdare Alacaklarına İlişkin Yönetim Bilgi Sisteminden Elde Edilen Verilerle Muhasebe Sisteminde Yer Alan Verilerin Uyumsuz Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin gelirlerine ilişkin işlemlerin yürütüldüğü yönetim bilgi sisteminden elde edilen tahakkuk ve tahsilat icmalinde yer alan alacak tutarları ile bütçe gelirlerine ilişkin bilanço hesapları tutarlarının uyuşmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi gelirlerinin tahakkuk, terkin, takip, tecil, tehir ve tahsili ilgili birim personelinin yönetim bilgi sistemi üzerinden yapacağı işlemlere istinaden gerçekleşmekte olup anılan sistemden raporlanan işlemler bir bütün halinde muhasebe hesaplarına yansıtılmaktadır. Söz konusu muhasebe hesapları; 12 Faaliyet Alacakları, 14 Diğer Alacaklar ve 22 Faaliyet Alacakları Hesap Gruplarında yer almakta olup anılan hesapların 2022 yılı Kesin Mizanındaki borç kalanları toplamı, yardımcı hesapları itibarıyla Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetvelinin “Ertesi Yıla Devredilen Tahakkuk Artığı” sütununda yer alan alacak verilerini oluşturmaktadır. Hal böyle iken yönetim bilgi sisteminden elde edilen 31.12.2022 tarihli icmalde yer alan alacak tutarlarının, Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetvelinde yer alan “Ertesi Yıla Devredilen Tahakkuk Artığı” tutarlarına eşit olması gerekmektedir.
Örneklem oluşturmak suretiyle gerçekleştirilen incelemede yönetim bilgi sisteminden elde edilen verilere göre 31.12.2022 tarihi itibarıyla bina vergisinde 38.333.753,82 TL; ilan ve reklam vergisinde 2.453.175,59 TL; zemin açma ve toprak hafriyatı harcında ise 5.664,85 TL tutarında İdare alacağının bulunduğu görülmüştür. Ancak muhasebe hesapları esas alınarak oluşturulan Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetvelinde yer verilen tahakkuk artığı tutarlarının bina vergisi için 52.793.521,77 TL; ilan ve reklam vergisi için 2.554.553,25 TL; zemin açma ve toprak hafriyatı harcı için ise 18.609,25 TL olduğu görülmüştür. Hal böyle iken karşılaştırma yapılan her iki sistemde yer alan gelir kalemlerine ilişkin bakiyelerin denk olmaması nedeniyle İdare alacaklarının, muhasebe hesaplarında doğru tutarlar ile yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum, Kamu İdaresi tarafından takibe konu edilecek alacak tutarlarının sağlıklı bir şekilde
belirlenememesine neden olabilecektir.
Kamu İdaresinin etkin bir gelir yönetimine sahip olabilmesi adına yönetim bilgi sisteminden elde edilen verilerle muhasebe sisteminde yer alan veriler arasında uyumun sağlanması ve mali tabloların fiili durumu yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.