|
ÖZET: İdare alacaklarına yönelik tahsilat ve takibat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesi, kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun bir şekilde elde edilmesinden sorumlu olanların hesap verme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Ayrıca, mali hizmetler biriminin görevleri arasında idare gelirlerinin tahakkuk ettirilmesi ve alacakların takibi yer almaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu da belediye başkanının, gelir ve alacakların takibi ile tahsilinden sorumlu olduğunu belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, idarenin su, emlak vergisi, çevre temizlik vergisi gibi çeşitli alacak kalemlerinde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla 500 TL ve üzeri borcu olan mükelleflerden toplam 48.985.859,30 TL gecikme faizi dahil alacak bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu alacakların tahsilatına yönelik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde etkin bir süreç işletilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, 2024 yılı içerisinde 1429 mükellefe, 2025 yılında ise 217 mükellefe ödeme emri gönderildiğini bildirmiştir. Ancak, geçmiş dönemlerde tahakkuk etmiş ve vadesi geçmiş alacakların zamanaşımı süreleri göz önünde bulundurularak tahsilat ve takibat süreçlerinin tamamlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdare Alacaklarına Yönelik Tahsilat ve Takibat Süreçlerinin Etkin Olarak İşletilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi gelirlerine yönelik tahsilat ve takibat işlemlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesinde görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiş, “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemede, İdarenin su ve atıksu, emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi, idari para cezası alacakları, kira alacakları, işgal harcı alacakları ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’ndan kaynaklanan diğer alacak kalemlerine ilişkin 31.12.2024 tarihi itibarıyla gecikme faizi dahil 500 TL ve üzeri borcu olan mükelleflerin vadesi geçmiş 48.985.859,30 TL (gecikme faizi dahil) alacağının bulunduğu, söz konusu alacakların takibatına yönelik ilgili mevzuatına göre 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri doğrultusunda etkin bir sürecin işletilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, 2024 yılı içerisinde 6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde 1429 mükellefe, 2025 yılında da 217 mükellefe ödeme emri gönderildiği ve hali hazırda gönderilmeye devam edildiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından önceki dönemlerde tahakkuk etmiş ve vadesi geçmesine rağmen tahsil edilmemiş alacakların zamanaşımı süreleri de dikkate alınarak tahsilat ve takibat süreçlerinin tamamlanması gerekmektedir.