ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Yükseköğretim Kurulu’na ait ambar denetiminde, 10 adet tümleşik bilgisayarın muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği ve Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, taşınırların edinme şekli ne olursa olsun, teslim alındıklarında giriş kaydının yapılması gerekmektedir. Bu bilgisayarların, 08.11.2019 tarihinde Devlet Malzeme Ofisi’nden alınan 60 adet HP Elite One 800 G4 bilgisayarın promosyonu olarak bedelsiz intikal ettiği belirlenmiştir.

Ancak, bu 10 bilgisayar için idare tarafından herhangi bir kayıt işlemi yapılmamış ve bilgisayarlar ambarda bekletilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca, bedelsiz intikal eden taşınırların değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. Bilgisayarların faturası mevcut olduğundan, her birinin değeri ispat edilebilir durumdadır. Bu nedenle, ambarda bulunan ancak kayıtlarda yer almayan bilgisayarların, faturada belirtilen bedel üzerinden kayıtlara alınması zorunludur.

İdarenin bu durumu kabul ettiği ve gerekli düzeltici işlemleri yaptığı bildirilmiş olsa da, muhasebe kayıtlarının yıl içinde yapılmaması, 2021 yılı mali tablolarında eksikliklere yol açmıştır. Bu bağlamda, mali tabloların doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için mevzuata uygun işlemlerin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İdare Ambarında Bulunan Bilgisayarların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yükseköğretim Kurulunda yapılan ambar denetimi kapsamında ambarda yer alan 10 adet tümleşik bilgisayarın muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde, ilgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişlerinde taşınır işlem fişinin düzenleneceği, 13’üncü maddesinde, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alınan taşınırların giriş kayıtlarının yapılacağı, bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırlarda; bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değerin üzerinden giriş kayıtlarının esas alınacağı düzenlenmiştir.
tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 255 Demirbaşlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 182’nci maddesinin 6’ncı fıkrasında, bedelsiz olarak intikal eden demirbaşların tespit edilen değerleri üzerinden 255 Demirbaşlar Hesabı’na borç, şartlı bağış ve yardım olarak edinilenler ilgisine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ya da 480 Gelecek Yıllara Ait Gelir ler Hesabı’na, diğerleri 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, taşınırların edinme şekline bakılmaksızın idareye intikallerinde taşınır işlem fişi düzenlenerek kayıtlara alınacağı, bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırların ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer üzerinden belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenecek değer üzerinden kayıtlara alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurulunda yapılan ambar denetimi neticesinde, ambarda muhasebe kayıtlarında gözükmeyen 10 adet tümleşik bilgisayarın mevcut olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu tümleşik bilgisayarların, 08.11.2019 tarihinde Devlet Malzeme Ofisinden satın alınan 60 adet HP Elite One 800 G4 bilgisayarın “promosyon”u olduğu, dolayısıyla 10 adet tümleş ik bilgisayarın bedelsiz olarak Yükseköğretim Kuruluna intikal ettiği görülmüştür. Ancak söz konusu 10 adet bilgisayarla alakalı olarak idare tarafından herhangi bir kayıt veya işlem yapılmadığı, ambarda bekletildiği tespit edilmiştir.
Bahsi geçen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, idareler edinme yöntemine bakılmaksızın kullanılmak üzere teslim alındığında giriş kaydının yapılması gerekmektedir. Tümleşik bilgisayarlar, idareye “promosyon” ürün olarak bedelsiz intikal etmeleri hasebiyle bir nevi bağış mahiyeti taşımaktadır. Tümleşik bilgisayarların faturası mevcut olduğu için bir adet bilgisayarın değeri de ispat edilebilir niteliktedir. Dolayısıyla ambarda mevcut olan ancak muhasebe kayıtlarında yer almayan bilgisayarların faturada gösterilen bedel üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
İdare tarafından 10 adet tümleşik bilgisayarın muhasebe kayıtlarına alınmaması sonucu mali tablolarda 255 Demirbaşlar Hesabı’nın borç bakiyesinin 84.654,49 TL’lik (1 adet bilgisayarın faturadaki KDV dâhil bedeli 8.465,45 TL) tutar kadar eksik; diğer taraftan 600 Gelirler Hesabının alacak bakiyesinin de aynı tutar kadar eksik gözükmesine neden olunmuştur.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılma ma s ı nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesi adına mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.