ÖZET: İdare arsalarının diğer kamu kurumlarına tahsis edilmesiyle ilgili muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yerel yönetimlerin bütçe ve muhasebe yönetmeliği çerçevesinde, tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak, 2017 yılından itibaren çeşitli kamu kurumlarına tahsis edilen 23 taşınmaz için bu kayıtların gerçekleştirilmediği ve bu taşınmazların mali tablolarda hala idarenin kullanımında göründüğü belirlenmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimleri tarafından kayıtlı değerleri üzerinden izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmaması, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 500-Net Değer Hesabı açısından yanlış bilgi oluşumuna yol açmıştır. İdare, denetim tespitinin ardından, diğer kurumlara tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, 2024 yılı itibarıyla bu muhasebeleştirme işlemlerinin gerçekleştirilmemesi, idarenin mali raporlarının doğruluğunu olumsuz etkilemektedir.

BULGU: İdare Arsalarının Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilmesine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarece, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına arsa tahsis edilmiş, ancak bu tahsis işlemleri muhasebeleştirilmemiştir.

Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.

Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250-Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesine göre; tahsis edilen arazi ve arsalar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilecektir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; diğer kamu idarelerine taşınmaz tahsis edilmesi durumunda, muhasebe birimince taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden 250- Arazi ve Arsalar Hesabına alacak ve 500-Net Değer Hesabına borç; kaydedilmesi gerekmektedir.

İdarenin taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde; diğer kamu kurum ve kuruluşlarına 2017 yılından itibaren tahsis edilen ve aşağıdaki tabloda yer alan 23 adet taşınmaz için yukarıda açıklanan muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve mali tablolarda bu taşınmazların halen İdarenin kullanımında göründüğü tespit edilmiştir.

Tablo 8: Başka Kurumlara Tahsis Edilen Taşınmazları Listesi

Sıra No Tahsis Yapılan Kurum Ada Parsel Tahsis Amacı Tahsis Başlangıç Tarihi
PTT Hizmet Binası 8.03.2017
İl Milli Eğitim Müdürlüğü 1844 Okul Yapımı 13.09.2017
Iğdır İl Özel İdaresi 1606 Şehitlik Mezar Yeri 5.12.2017
Adalet Bakanlığı Adliye Sarayı Yapımı 5.04.2018
Iğdır Valiliği İl Müftülüğü Cami Alanı 06.05.20219
Iğdır İl Özel İdaresi 1-2-6-8-9-10
14-15-16
Park Alanı 2.09.2019
Iğdır İl Sağlık Müdürlüğü 2466 Sağlık Ocağı 6.12.2019
Gençlik Spor Müdürlüğü 1131 Gençlik Merkezi 6.06.2022
Iğdır İl Özel İdaresi 3125 Soğuk Hava Deposu 29.11.2022
Iğdır İl Sağlık Müdürlüğü 80-81-57 Sağlık Hizmetleri 6.09.2023
Iğdır Milli Eğitim Müdürlüğü, Özel İdare ve Kültür Turizm Bakanlığı Kütüphane 8.09.2023
Iğdır Cumhuriyet
Başsavcılığı
Lojman Yapımı 9.01.2024
Iğdır Valiliği İl Müftülüğü 2242 Cami Alanı 1.07.2024

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; başka kurumlara tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, söz konusu muhasebeleştirme işlemlerinin 2024 yılında yapılmaması nedeniyle, İdarenin mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 500- Net Değer Hesabı açısından hatalı bilgi oluşmasına neden olunmuştur.