ÖZET: İdare mülkiyetindeki taşınmazların İstanbul Planlama Ajansı Anonim Şirketi’ne (İPA AŞ) mevzuata aykırı olarak kullandırıldığı tespit edilmiştir. 949 ada, 193 parselde yer alan 100.000 m²’lik arazi, üzerinde bulunan üç bina, dört villa, bir konferans salonu, iki spor sahası ve otopark ile birlikte, herhangi bir gelir elde edilmeden İPA AŞ tarafından kullanılmaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, belediyelerin taşınmazlarıyla ilgili işlemler belirli kurallara tabidir. Ancak, bu taşınmazların İPA AŞ’ye kullandırılması, ilgili mevzuata aykırıdır.

Denetim bulgularına göre, İdare ile İPA AŞ arasında herhangi bir kira sözleşmesi bulunmamaktadır. Bu durum, İPA AŞ’nin taşınmazları fuzuli şagil olarak işgal etmesine neden olmaktadır. İdare, denetim raporunda belirtilen hususlarla ilgili gerekli işlemleri yapacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, İdare’nin mülkiyetindeki taşınmazların bu şekilde kullanılmasına izin verilmemesi ve işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil bedelinin geriye dönük olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, 2886 sayılı Kanun çerçevesinde gerekli işlemlerin bir an önce gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İdare Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Mevzuata Aykırı Olarak İstanbul Planlama Ajansı Anonim Şirketine Kullandırılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare mülkiyetinde bulunan 949 ada, 193 parseldeki 100.000 m2 alanlı arazi ve arazi üzerinde bulunan 3 bina, ofis veya kafe olarak kullanılan 4 villa, 1 konferans salonu, 2 spor sahası ve otopark mevzuata aykırı olarak ve hiçbir gelir elde edilmeksizin İdarenin iştiraki olan İPA Stratejik Danışmanlık Anonim Şirketine (İPA AŞ) kullandırıldığı görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Diğer hükümler” başlıklı 28’inci maddesinde; 5393 sayılı Belediye Kanunu ve diğer ilgili kanunların bu Kanun’a aykırı olmayan hükümlerinin ilgisine göre büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hükmü tesis edilmiştir.

Mezkûr Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesi ile Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların (…) gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu hükümde, belediyelere ait taşınmaz mallara her ne kadar yer verilmemiş olsa da 5393 sayılı Kanun’un “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, 2886 sayılı Kanun’un 75’inci madde hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare mülkiyetinde bulunan arazi ve üzerindeki yapıların mevzuata aykırı olarak İPA AŞ’ye kullandırıldığı tespit edilmiştir. İdare ile Şirket arasında herhangi bir kira sözleşmesi bulunmamaktadır. Resmi olarak karşılığı bulunmayan taşınmaz kullanımları sebebiyle Şirket fuzuli şagil olarak taşınmazları işgal etmiş durumdadır.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların bu şekilde kullanılmasına olanak tanınmaması ve mevcut durumda işgal edilmiş bu taşınmaz için oluşturulacak komisyonca tespit edilecek ecrimisil bedeli geriye dönük bir şekilde uygulanması ve söz konusu taşınmazlara ilişkin 2886 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli iş ve işlemler yerine getirilmesi gerekmektedir.