|
ÖZET: İdare bünyesindeki işçilerin personel kimlik kartlarına tanımlanan 100 geçiş hakkının kullanılmayan kısımlarına ait Türk Lirası karşılıklarının ödeme hizmeti sağlayıcısından geri alınmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, İdare ile Hizmet-İş Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi, işçilere sağlanan servis hizmetleri ve geçiş haklarının yalnızca kendileri tarafından kullanılmasını öngörmektedir.
Yapılan denetimlerde, İdare’nin ödeme hizmeti sağlayıcısına aylık olarak 56.150.883,00 TL ödediği, ancak kullanılmayan geçiş haklarına ilişkin geri alım işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmüştür. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını tehdit eden bir durum olarak değerlendirilmektedir. İdare, işçilerin kartlarından kullanılmayan kısımlara ait bedellerin geri alınması için gerekli adımları atmalı ve kartların suiistimaline karşı önlemler almalıdır. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının verimli kullanımı açısından İdare’nin, geçiş haklarıyla ilgili geri alım işlemlerini yapması ve bu hakların yalnızca işçilerin işyerine gidiş-gelişlerinde kullanılmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: İdare Personeline 100 Geçiş Hakkı Tanıyan Kartlardan Kullanılmayan Kısımlarına Ait Türk Lirası Karşılıklarının Ödeme Hizmeti Sağlayıcısından Geri Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare bünyesinde görev yapan işçilerin personel kimlik kartlarına tanımlanan ve kendilerine ücretsiz olarak 100 geçiş hakkı sağlayan kartlardan kullanılmayan kısımlara ait bedellerin ödeme hizmeti sağlayıcısından geri alınmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu; “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Öte yandan İdare ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (Hizmet-İş) arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin “Otobüs ihdası” başlıklı 86’ncı maddesinin birinci fıkrasında, işçilere sabahın ilk seferine gelebilmeleri ve gecenin son seferinden sonra ikametlerine dönebilmelerini sağlayacak servis hizmeti sağlanacağı; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise işveren tarafından işçilerin elektronik kimlik kartlarına işyerine gidiş ve gelişlerinde kullanılmak üzere aylık süreli 100 geçişli biniş hakkı tanımlanacağı belirtilmiş olup sadece işyerine gidiş ve gelişleri temine yönelik olan işbu kontörlerin kişiye mahsus olduğu ve başkası tarafından kullanıldığının tespiti halinde 15 yevmiye ücret kesimi cezası verileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen toplu sözleşme hükümleri uyarınca İdare tarafından işçi personele sabahın ilk seferine gelebilmeleri ve gecenin son seferinden sonra ikametlerine dönebilmelerini sağlayacak servis hizmeti sağlamalı, aynı zamanda bu kişilerin İstanbulkart özellikli personel kimlik kartlarına aylık süreli olarak 100 geçiş hakkı sağlayan kontör tanımlamalı ve yalnızca bu kişiler tarafından işyerine gidiş ve gelişlerde kullanılması gereken kartların suiistimal edilmesine ilişkin olarak gerekli tedbirleri almalıdır.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede; İdare tarafından ödeme hizmeti sağlayıcısına aylık olarak yapılan hakedişlerle işçi personelin kimlik kartlarına 100 geçiş hakkı tanımlandığı, söz konusu kartlarda ay içinde kullanılmayan kısımların da bulunduğu ancak bu kartlara yüklenen kontörlerin kullanılmayan kısımlarına ait TL karşılıklarının ödeme hizmeti sağlayıcısından geri alınmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda 2024 yılı içerisinde İdare tarafından ödeme hizmeti sağlayıcısına toplamda 56.150.883,00 TL ödeme yapıldığı görülmüş olup İdare tarafından gerekli ayrıştırılmaların yapılarak söz konusu kartlardan kullanılmayan kısımlara ait bedellerin ödeme hizmeti sağlayıcısından geri alınması gerekmektedir.
Ayrıca toplu sözleşme hükmü gereğince işçilerin İstanbulkart özellikli elektronik kimlik kartlarına yüklenen bu kontörlerin yalnızca kendileri tarafından ve işyerine gidiş ve gelişlerde kullanılması gerekmekte ve idare de buna ilişkin tedbirleri almalıdır. Ancak yapılan incelemede söz konusu hususa ilişkin olarak İdare tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığı görülmüştür.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilerek işçi personele tanımlanan ve kendilerine ücretsiz olarak 100 geçiş hakkı sağlayan kartlardan kullanılmayan kısımlara ait bedellerin ödeme hizmeti sağlayıcısından alındığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması sorumluluğu çerçevesinde İdare tarafından gerekli ayrıştırılmaların yapılarak söz konusu kartlardan kullanılmayan kısımlara ait bedellerin ödeme hizmeti sağlayıcısından geri alınması ve kartların kullanımına ilişkin olarak gerekli tedbirleri alması gerektiği değerlendirilmektedir.