|
ÖZET: İdare, belirli projeler için şartlı bağış ve yardımlar almasına rağmen, bu tutarları bütçeye gelir olarak kaydetmesine karşın ödenek olarak eklememiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 17. maddesi, bağış ve yardımların nasıl kaydedileceğini ve kullanılacağını açıkça belirtmektedir. Bu bağlamda, şartlı bağışların üst yöneticinin onayı ile gelir bütçesine yazılması ve ilgili gider bütçesine eklenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, toplam 17.893.653,11 TL tutarındaki şartlı bağış ve yardımın gelir bütçesi ile ilişkilendirilmesine rağmen, belediye bütçesine ödenek olarak eklenmediği tespit edilmiştir.
Yönetmelik, bağış ve yardımların kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı durumlarda geri istenebileceğini ve bu durumların sorumluluğunun tespit edilenlere ait olduğunu vurgulamaktadır. İdare, bu bulguya ilişkin gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, belirli bir amaca yönelik tahsis edilen bu tür işlemlerin muhasebeleştirilmesinde, sadece gelir hesaplarının değil, aynı zamanda ilgili ödenek hesaplarının da kullanılması zorunludur. Bu durum, mali yönetim açısından önemli bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: İdare Tarafından Alınan Şartlı Bağış ve Yardımların İlgili Ödenek Hesaplarıyla İlişkilendirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin belirli projelerde kullanılmak üzere şartlı bağış ve yardım aldığı, bu tutarların bütçeye gelir kaydedildiği halde ödenek olarak eklenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Bağış ve yardımlar” başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleri ile ilişkilendirilerek bağış ve yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz.
Yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir. Nakdi olmayan bağış ve yardımlar ilgili mevzuatına göre değerlendirmeye tabi tutulur ve kayıt altına alınır.
Yapılan şartlı bağış ve yardımlar, üst yöneticinin onayı ile gelir bütçesinde bağış ve yardımlar bölümüne gelir yazılır ve gider bütçesinde bu hizmetin ödeneği varsa bu ödeneğe eklenir; yoksa bütçede öngörülen tertibe ödenek yazılarak tahsis amacına harcanır. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma yapılamaz.
Bu ödeneklerden malî yılsonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlara ilişkin ödenekleri iptal etmeye üst yönetici yetkilidir.
Bağış ve yardımlar, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenildiği takdirde, bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir. Şartlı bağış ve yardımın zamanında kullanılmaması nedeniyle doğacak zararlar ile amaç dışı kullanım nedeniyle yapılan harcamalar sorumluluğu tespit edilenlere ödettirilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı ile 901 Bütçe Ödenekleri Hesaplarının niteliğini açıklayan 423 ve 425’inci maddelerinde, bu hesapların belediye, bağlı idare ve birliklerin bütçelerinde öngörülen ödeneklerin, geçen yıldan devreden ödeneklerin, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmaların, yılı içinde yapılan ödenek ekleme ve iptallerinin, yılı içinde kaydedilen özel ödenekler ve bu ödeneklerden kullanılanlar ile ertesi yıla devreden ödeneklerin ve iptal edilen ödeneklerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mali tablo ve raporlar üzerinde yapılan incelemede, İdare tarafından belirli projelerde kullanılmak üzere yıl içerisinde toplam 17.893.653,11 TL tutarındaki şartlı bağış ve yardımın gelir bütçesi ile ilişkilendirildiği ancak alınan şartlı bağış ve yardım tutarının belediye bütçesine ödenek olarak eklenmediği tespit edilmiştir. Hâlbuki yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, eğer ki İdare, kişi ve kurumlardan şartlı bağış ve yardım almış ise bunları gelir bütçesine kaydettikten sonra belediye bütçesine ödenek olarak da eklemek zorundadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların başlatılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, belirli bir amaca tahsis edilmiş bu tür işlemlerin muhasebeleştirilmesinde gelir hesaplarının kullanımı yanında mevzuat hükümleri gereğince ilgili ödenek hesaplarının da kullanılması gerekmektedir.