ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İdare tarafından Büyükşehir Belediyesine yapılan otobüs tahsislerinin ardından doğan alacakların tahsil edilmediğini ortaya koymaktadır. İdare, çeşitli etkinlikler için otobüs tahsisleri gerçekleştirmiş ve bu hizmetler için saatlik ücret belirlemiş olmasına rağmen, Büyükşehir Belediyesinden herhangi bir ödeme alınmamıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz olarak toplanmasından sorumlu olanların görevlerini açıkça tanımlamaktadır.

İdare, 2023 yılında 70.246.536,70 TL ve 2024 yılında 118.784.497,00 TL olmak üzere, toplamda 263.288.595,86 TL tutarında alacak oluşturmuştur. Ancak, bu alacakların tahsil edilmediği ve mahsup işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. İdare, denetim bulgularına yanıt vererek, otobüs tahsislerinden doğan alacakların İstanbul Büyükşehir Belediyesinden tahsil edildiğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, kamu gelirlerinin toplanması ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, İdare’nin gelirlerinin takip ve tahsil işlemlerini zamanında gerçekleştirmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İdare Tarafından Büyükşehir Belediyesine Yapılan Otobüs Tahsislerinden Doğan Alacakların Tahsil Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından 2024 yılı içerisinde Büyükşehir Belediyesinin çeşitli faaliyetleri için otobüs tahsisleri yapıldığı, söz konusu tahsisler için İdare tarafından saatlik ücret belirlenmesine rağmen Büyükşehir Belediyesinden herhangi bir ücret alınmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; hizmet karşılığı elde edilen gelirlerin kamu geliri olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Anılan Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde ise ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.

Öte yandan, İdare tarafından 09/08/2023 tarihinde alınan kararla toplu taşımada kullanılan otobüslerin, toplantı, konferans, seminer, piknik vb. kent içi gezilerde talep edildiğinde kullanılması kapsamında saatlik 200 tam bilet (1 tam bilet=20 TL) tahsis ücreti belirlenmiştir.

Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede; İdare tarafından İstanbul Büyükşehir Belediyesinin çeşitli faaliyetleri için otobüs tahsisleri yapıldığı, söz konusu otobüs tahsislerinden İdarenin 2021 yılında 50.607.407,50 TL, 2022 yılında 23.650.154,66 TL, 2023 yılında 70.246.536,70 TL ve 2024 yılında 118.784.497,00 TL alacağı doğmasına rağmen belirlenen tahsis ücretlerinin ilgililerinden tahsil edilmediği ve herhangi bir mahsup işleminin de yapılmadığı tespit edilmiştir.

Tablo 18: İETT Tarafından Yapılan Otobüs Tahsisleri

Sıra
No
Tahsis Yapılan Yıl Tahsis Yapılan Kurum Otobüs Tahsislerinden
Doğan Alacak Tutarı (TL)
2021 İstanbul Büyükşehir Belediyesi 50.607.407,50
2022 İstanbul Büyükşehir Belediyesi 23.650.154,66
2023 İstanbul Büyükşehir Belediyesi 70.246.536,70
2024 İstanbul Büyükşehir Belediyesi 118.784.497,00
Genel Toplam Genel Toplam Genel Toplam 263.288.595,86

Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesinin toplantı, konferans, seminer, piknik vb. kent içi gezileri için tahsis edilen otobüsler için 263.288.595,86 TL tahsis ücreti doğmasına rağmen İdare tarafından herhangi bir tahsilat yapılmamıştır.

Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve söz konusu otobüs tahsislerinden doğan alacakların İstanbul Büyükşehir Belediyesinden tahsil edildiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, gelirlerin toplanması sorumluluğu çerçevesinde idare gelirlerinin takip ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.