|
ÖZET: İdare tarafından izinsiz olarak açılan yeraltı suyu kuyularının bir kısmında, gerekli yeraltı suyu kullanma belgelerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu durum, 167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun’un gerekliliklerine aykırıdır. Kanunun 4. maddesi, yeraltı suyu işletme sahalarında açılacak kuyular için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nden belge alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 8. maddede belirtilen şartlara göre, su temini amacıyla açılan her türlü kuyunun belgelenmesi gerekmektedir.
Denetim sonuçları, yeraltı suyu kullanma belgesinin alınmadığı kuyuların varlığını ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili mevzuata uygun hareket edilmediğini göstermektedir. Kanunun 18. maddesi, bu yükümlülüklere uymayanlar için idari para cezası ve kuyunun kapatılması gibi yaptırımlar öngörmektedir. Sürdürülebilir yeraltı suyu yönetimi için, idare tarafından açılan su kuyularının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nden gerekli izinlerin alınması büyük önem taşımaktadır. Bu, yeraltı su kaynaklarının aşırı kullanımını önlemek ve çevresel dengeyi korumak açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: İdare Tarafından İzinsiz Olarak Açılan Yeraltı Suyu Kuyularından Bazılarının Yeraltı Suyu Kullanma Belgesinin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Şehrin içme suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla veya başka ihtiyaçlar için açılmış olan su kuyularından bazılarının, 167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun gereği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınması gereken yeraltı suyu kullanma belgesinin bulunmadığı görülmüştür.
167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun’un 4′ üncü maddesinde;
“Yeraltı suyu işletme sahaları içinde 8 inci madde hükmüne göre belge alınarak açılması gereken kuyuların adedi, yerleri, derinlikleri ve diğer vasıflarıyla çekilecek su miktarı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından tayin ve tespit edilir.” Denilmektedir.
Belge alınması ve bilgi verilmesi mecburiyeti başlıklı 8’inci maddesinde ise su temini maksadıyla, kesitleri ne olursa olsun, tabii zemin üstünden itibaren derinliği DSİ Genel Müdürlüğü tarafından tespit ve ilgili Bakanlığın onayından sonra ilan olunan haddi aşan her türlü çukur, sondaj ve kuyular (el ile açılan kuyular hariç) ile su temini maksadıyla, boyları ve kesitleri ne olursa olsun her türlü kuyuların açılması için DSİ Genel Müdürlüğünden belge alınmasının mecburi olduğu belirtilmektedir.
Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 18′ inci maddesinde de bu Kanundaki vecibeleri yerine getirmeyenler hakkında uygulanacak yaptırımlar düzenlenmiştir. Madde de hem idari para cezası uygulanacağı hem de kuyunun açılıp işletilmesinde DSİ Genel Müdürlüğünce bir mahzur görülmezse, sahibine gerekli belge verileceği, aksi hâlde, kuyunun kapatılarak masrafının kuyuyu açtırandan alınacağı ifade edilmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde DSİ Genel Müdürlüğünden alınması gereken yeraltı suyu kullanma belgesi olmayan su kuyularının bulunduğu tespit edilmiştir.
Sürdürülebilir bir yeraltı suyu yönetiminin sağlanabilmesi ve yeraltı suyunun aşırı çekiminin önlenebilmesi açısından İdare tarafından açılan su kuyularına ilişkin olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden ilgili mevzuat uyarınca izin alınması gerekmektedir.