|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, idare tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların tutulmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, 11 adet taşınmazın tahsis edilmesine rağmen, bu işlemlere dair muhasebe kayıtlarının gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Yönetmelikte belirtilen düzenlemelere göre, tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesi için belirli hesapların kullanılması gerekmektedir. İdare, 2023 yılında bu kayıtların yapılacağına dair açıklama yapmış olsa da, 2022 yılı bilançosunda ilgili hesapların fazla tutarlarla yer aldığı gözlemlenmiştir. Bu durum, taşınmaz tahsislerinin muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali tabloların doğru bir şekilde yansıtılmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların, mevzuatta belirtilen usullere uygun olarak muhasebeleştirilmesi ve mali tabloda doğru bir şekilde gösterilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, kamu kaynaklarının etkin ve verimli yönetimi açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: İdare Tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Tahsis Edilen Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından muhtelif kamu kurum ve kuruluşlarına taşınmazlar tahsis edildiği, ancak bu tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 250- Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişine ilişkin 189’uncu maddesine göre de; tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden 250- Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilecektir.
Aynı Yönetmelik’te 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252- Binalar Hesabı için de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.
Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında da tahsisli taşınmazların muhasebeleştirilmesi amacıyla, 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabının yardımcı hesap kodu olarak “02- Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar”; 500- Net Değer Hesabının yardımcı hesap kodu olarak “11- Tahsis Edilen Taşınmazlar” ve “13- Tahsis Edilen Taşınmazlara Ayrılan Amortismanlar” detayları açılmıştır.
Yapılan incelemede, 11 adet taşınmazın muhtelif kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edildiği, ancak bu tahsislere binaen yukarıda açıklanan muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, taşınmaz tahsislerine ilişkin muhasebe kayıtlarının 2023 yılında yapıldığı belirtilmiştir. Ancak İdarenin genel hizmet alanı, bina ve arsa niteliğindeki taşınmaz tahsislerinin yılı içerisinde muhasebeleştirilmemesi nedeniyle; 2022 yılı bilançosunda 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı ile amortismana tabi maddi duran varlık için 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı fazla tutarlarla yer almıştır.
İdare tarafından kamu kurum ve kuruşlarına tahsis edilen taşınmazların mevzuatında belirtilen şekilde muhasebeleştirilmesi ve mali tabloda gösterilmesi gerekmektedir.