ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından kiraya verilen iş yerlerinin bazıları için çevre temizlik vergisinin tahakkuk ettirilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde bulunan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu ve bu verginin mükellefiyetinin bina kullanımının başlamasıyla birlikte oluştuğunu belirtmektedir. Ayrıca, bu verginin her yıl Ocak ayında tahakkuk etmiş sayılacağı ve emlak vergisi taksit sürelerinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, belediye tarafından kiraya verilen 99 iş yerinden yalnızca 47’si için çevre temizlik vergisi tahakkuk kaydı yapılmış, 52 iş yeri için ise herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. Bu durum, söz konusu verginin tahsil edilmediğini göstermektedir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve kiracıların çevre temizlik vergisine kaydedilmesi için gerekli adımların atıldığını, vergi beyanı yapmayanlar için ise işlemlerin resen gerçekleştirileceğini bildirmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin kiraya verdiği taşınmazlar için çevre temizlik vergisi tahakkuk kayıtlarının yapılması, idarenin gelir kaybını önlemek adına büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdare Tarafından Kiraya Verilen İş Yerlerinin Bazıları İçin Çevre Temizlik Vergisinin Tahakkuk Ettirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından kiraya verilen iş yerlerinin bir kısmı için çevre temizlik vergisinin tahakkuku ve tahsilatı yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinin birinci fıkrasında belediye sınırları içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, üçüncü fıkrasında verginin mükellefinin binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başladığı belirtilmektedir.
Mezkûr maddenin sekizinci fıkrasında ise, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı; tahakkuk eden verginin, bir defaya mahsus olmak üzere, belediyelerin ilan mahallerinde bir ay süreyle topluca ilan edileceği; iş yeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin, her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; Belediye tarafından kiraya verilen 99 adet iş yerinden 47 tanesi için çevre temizlik vergisi tahakkuk kaydı yapıldığı, geriye kalan 52 adet iş yeri için herhangi bir tahakkuk işlemi tesis edilmediği, dolayısıyla söz konusu verginin tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi bulguya iştirak etmiş olup belediye tarafından kiraya verilen işyerlerini kiralayan şahıs veya şirketlere ulaşılarak Çevre Temizlik Vergisine kaydedilmesinin talep edildiği, vergi beyanı vermeyenlerin işlemleri ise resen yapıldığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, idarenin gelir kaybına uğramaması açısından kiraya vermiş olduğu taşınmazlar için Çevre Temizlik Vergisi tahakkuk kayıtlarını yapması gerekmektedir.