|
ÖZET: İdare tarafından kiraya verilen bazı taşınmazların işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idaresi tarafından işgaliye bedeli alınarak kullandırılan bu taşınmazlardan 33’ünün ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 2. maddesi, ruhsatlandırma ve denetim süreçlerini kapsamaktadır. Yönetmelik, yetkili idarelerin hangi alanlarda ruhsat verebileceğini de net bir şekilde tanımlamaktadır.
Yönetmelik gereğince, yetkili idarelerden alınmadan işyeri açılması ve işletilmesi mümkün değildir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde işyeri açma izni harcının alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerleri için kamu idaresi ruhsatlandırma işlemlerine devam edeceğini bildirmiştir. İlgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda, ruhsatlandırma süreçlerinin tamamlanması ve ruhsat harcının tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İdare Tarafından Kiraya Verilen ve İşgaliye Bedeli Alınmak Suretiyle Kullandırılan Bazı Yerlerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Göstermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından kiraya verilen ve işgaliye bedeli alınmak suretiyle kullandırılan taşınmazlardan bir kısmının işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının olmadığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Yönetmelik’in sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsayacağı hükme bağlanmıştır.
Mezkur Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (a) bendine göre yetkili idare, belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini ifade ederken (n) bendine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni ifade etmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yetkilendirilmiş idareler tarafından verileceği, yetkili idareden alınan ruhsat olmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, kiraya verilen ve işgaliye bedeli alınmak suretiyle kullandırılan taşınmazlardan 33 adet işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilen 33 adet işyeri için ruhsatlandırma işlemlerine devam edildiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından söz konusu işyerlerine yönelik anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda ruhsatlandırma işlemlerinin tamamlanması ve bahsi geçen ruhsat harcına ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.