İdare Tarafından Tahsis Edilen Bazı Taşınmazların Sosyal Tesis Olarak Kullandırılması (Sayıştay)

BULGU: İdare Tarafından Tahsis Edilen Bazı Taşınmazların Sosyal Tesis Olarak Kullandırılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdare tarafından başka kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların ilgili mevzuat çerçevesinde yasaklanmasına rağmen sosyal tesis olarak kullandırıldığı tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.” denilmek suretiyle belediye meclisine taşınmaz malları tahsis yetkisi verilmiştir.
Meclisin bu yetkisini nasıl ve ne şekilde kullanacağı ise aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) bendi ile hüküm altına alınmış olup, söz konusu maddede;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür. Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.” denilmektedir.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri gereği belediyeler, meclis kararı ile taşınmazlarını mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bedelli veya bedelsiz olarak süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edilebilecek yalnız tahsis edilen taşınmazlar sosyal tesis olarak kullanılamayacaktır.
Tahsis edilen taşınmazların sosyal tesis olarak kullandırılması; İdare tarafından elde edilebilecek bir gelirin başka kamu idaresi tarafından tahsilini sağlamakta, bu husus ise İdareyi dolaylı olarak gelir kaybına uğratmaktadır.
Aydın Büyükşehir Belediyesinde yapılan incelemede aşağıda detayları gösterilen taşınmazların ilgili kamu idarelerine tahsis edildiği ve tahsis edilen taşınmazların sosyal tesis olarak kullandırıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 11: Sosyal Tesis Olarak Kullandırılan Taşınmazlar

Kamu İdaresi tarafından gönderilen cevapta bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; tahsis edilen taşınmazların ilgili mevzuat çerçevesinde kullandırılması
sağlanıp aksi durumda tahsis işlemi iptal edilerek İdarenin olası bir gelir kaybının önlenmesinin gerektiği değerlendirilmektedir.