|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idarelerinin tahsisli kullandığı taşınmazlarla ilgili hesapların eşit olmaması önemli bir sorun teşkil etmektedir. İdarenin kesin mizanında yer alan 250-Arazi ve Arsalar, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252-Binalar hesaplarının “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesaplarının toplam borç kalanı, 500-Net Değer Hesabı’nın “500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabının alacak kalanı ile örtüşmemektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, bu hesapların eşit olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Muhasebat Genel Müdürlüğü, 31.12.2020 tarihli yazısıyla idareyi bu konuda uyarmış olmasına rağmen, 2021 yılı kesin mizanında yapılan incelemelerde hesaplar arasında bir tutarsızlık olduğu tespit edilmiştir. 250.03, 251.03 ve 252.03 yardımcı hesapların toplam borcu, 500.12 yardımcı hesabının alacak toplamına eşit olmamaktadır. Bu durum, kamu idaresinin hesaplarının doğruluğu açısından ciddi bir endişe kaynağıdır. Sonuç olarak, tahsisli kullanılan taşınmazlara ilişkin hesapların borç ve alacak kalemleri arasındaki eşitsizlik, kamu idaresinin mali raporlamasında güvenilirliği zedelemektedir. Bu nedenle, söz konusu tutarsızlıkların nedenlerinin derinlemesine incelenmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması elzemdir. |
BULGU: İdare Tarafından Tahsisli Kullanılan Taşınmazlarla İlgili Birbirine Eşit Olması Gereken Yardımcı Hesapların Eşit Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdarenin 2021 yılı kesin mizanında bulunan, 250-Arazi ve Arsalar, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252-Binalar Hesaplarının “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesaplarının borç kalanları toplamının 500-Net Değer Hesabının “500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabının alacak kalanına eşit olmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin:
170’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 3 numaralı alt bendinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği,
172, 174 ve 176’ıncı maddelerinde ise tahsise konu edilen taşınmazların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden ilgisine göre 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği,
Tahsisli kullanılan taşınmazlardan tahsisi kaldırılanların, tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca bu düzenlemelerle bağlantılı olarak merkezi yönetim kapsamındaki tüm kamu idarelerinin detaylı hesap planlarındaki 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabına “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” ve 500-Net Değer Hesabına da “500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabı tanımlanmıştır.
Anılan hükümlerden de anlaşılacağı üzere, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabının “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesaplarının borç kalanları toplamının 500-Net Değer Hesabının “500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabının alacak kalanına eşit olması gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 31.12.2020 tarih ve E.732385 sayılı yazılarıyla idare uyarılmış olmasına rağmen bu hususa dikkat edilmediği, DTGM’nin 2021 yılı kesin mizanı üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, 250.03, 251.03 ve 252.03 yardımcı hesapların borç toplamının 500.12 yardımcı hesabının alacak toplamına eşit olmadığı anlaşılmış olup, değerler aşağıda verilmiştir.
Tablo 4:Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Yardımcı Hesabı ile İlgili Hesapların Karşılaştırılması
| Hesap Kod |
Hesap Detay Ad | Toplam Borç TL |
Toplam Alacak TL | Borç Bakiye TL |
Alacak Bakiye TL |
| 250.03 | Arsalar | 5.494.037,15 | – | 5.494.037,15 | – |
| 251.03 | Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | – | – | – | – |
| 252.03 | Hizmet Binaları | 102.709.362,99 | – | 102.709.362,99 | – |
| Toplam | 108.203.400,14 | – | 108.203.400,14 | – | |
| 500.12 | Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar |
– | 118.179.104,55 | – | 118.179.104,55 |
Sonuç olarak; 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabının “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabının borç kalanları toplamının, 500-Net Değer Hesabının “500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesabının alacak kalanına eşit olması gerekirken, sözkonusu eşitliğinin sağlanamaması kamu idaresi hesaplarının doğruluğu açısından önem arz etmekte olup, eşitsizlik nedenlerinin detaylı bir şekilde araştırılarak hataların düzeltilmesi gerekmektedir.