|
ÖZET: İdare tarafından sunulan taşımacılık hizmetleri, toplu taşıma saatlerini de kapsayacak şekilde personel taşımacılığı hizmeti alımını içermektedir. 17 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, belediye bağlı kuruluşlarının personel servisi hizmetlerini düzenlemekte ve toplu taşıma olan yerlerde bu hizmetlerin sonlandırılmasını istemektedir. Ancak, mevcut sözleşmelerin süresi boyunca bu hizmetlerin devam edeceği belirtilmiştir. Ayrıca, toplu taşıma olmayan bölgelerde, personel taşımacılığı için en etkili ve ekonomik yöntemlerin tercih edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Toplu İş Sözleşmesi’nde, işçilerin sabah ve gece seferlerine ulaşabilmeleri için gerekli servislerin sağlanacağı ifade edilmektedir. İşçilere, işe gidiş ve gelişlerinde kullanılmak üzere aylık 100 geçişlik biniş hakkı tanımlanması da önemli bir düzenlemedir. Ancak, yapılan denetimlerde, personel taşımacılığı hizmetlerinin toplu taşıma saatlerinde de gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. İdare, şoför personelin işe zamanında ulaşabilmesi için bu hizmetin gerekli olduğunu savunsa da, denetim bulguları, gün içindeki sefer saatlerinde personel taşımacılığı yapılmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, sabah ve akşam seferleri için personel taşımacılığı hizmeti alımı yapılabilirken, toplu taşıma hizmetlerinin sürdüğü saatlerde bu hizmetlerin sonlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, personelin işe geliş ve gidişlerinin, tanımlanan biniş hakları ile sağlanması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: İdare Tarafından Taşımacılık Hizmetleri Sunulan Saatlerde Ayrıca Personel Taşımacılığı Hizmeti Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından toplu taşıma hizmetlerinin yürütüldüğü saatleri de kapsayacak şekilde personel servisi hizmet alımı yapıldığı görülmüştür.
17.05.2024 tarih 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı “Tasarruf Tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin;
“Kapsam” başlıklı maddesinde; belediye bağlı kuruluşlarının Genelge kapsamında olduğu belirtilmiştir.
“Personel servisi hizmetine ilişkin giderler” başlıklı maddesinde;
“Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir.
Kamu kurum ve kuruluşları, toplu taşıma olmayan yerlerde ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:
Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.
Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.
Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.”düzenlemeleri yer almaktadır.
İdare ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (Hizmet-İş) arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin “Otobüs İhdası” başlıklı 86’ncı maddesinde;
“İşçilerin sabahın ilk servislerine gelebilmeleri ve gece son servislerinden sonra semtlerine gidebilmelerini temin için bu semtlerin yolları uygun olduğu takdirde gerekli işçi servisleri sefere konur. Bu işçi servisi otobüslerinden idarenin tüm mensubu yararlanır. Bu servislerin belirtilen şartlar dâhilinde yeterli olmasına özen gösterilir (Olağanüstü haller hariç).
İşverence, işçilerin elektronik kimlik kartlarına, işyerine gidiş ve gelişlerinde kullanılmak üzere aylık süreli 100 geçişlik biniş hakkı tanımlanır. Sadece işyerine gidiş ve gelişleri temine yönelik olan işbu kontörler kıdeme bağlı hakların hesabında dikkate alınmaz. Kişiye mahsus kart ve kontörün başkası tarafından kullanıldığının tespiti halinde 15 yevmiye ücret kesimi cezası verilir.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan düzenlemelerde; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerdeki personel servisi hizmet alımlarının sonlandırılması gerektiği, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmetinin sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebileceği, işçilerin sabahın ilk servislerinde sefere gelebilmeleri ve gece son servislerinde evlerine gidebilmeleri için işçi servisleri konulacağı, işçilerin işe gidiş ve gelişlerinde kullanılmak üzere aylık 100 geçişlik biniş hakkının elektronik kimlik kartlarına tanımlanacağı belirtilmiştir. Buna göre şoför personelin sabahın ilk seferlerini gerçekleştirmek üzere iş yerine gelişleri ve son seferi gerçekleştirip araçları garajlara teslim ettikten sonra evlerine ulaşabilmeleri için personel servisi hizmet alımı yapılabileceği ancak toplu taşıma hizmetlerinin sunulduğu zamanlar için gidiş ve gelişlerde kullanılmak üzere tanımlanan biniş haklarının kullanılması gerektiği, gün içinde seferlerin devam ettiği süre için personel taşıma servisi hizmet alımı yapılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından yapılan personel servisi hizmet alım ihalelerinin toplu taşımanın yapıldığı saatleri de kapsayacak şekilde gerçekleştirildiği, personele işe geliş ve gidişlerinde 100 geçişlik biniş hakkı verilmesine rağmen sefer saatlerinde de personel servisleri ile personelin taşındığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; İstanbul genelinde günde yaklaşık 55.000 sefer ve 5.000.000 yolculuk ile toplu taşıma hizmeti sunulduğu, bu hizmeti verebilmek için araçları kullanan şoför personelimizin gece 03:00’ten itibaren işlerinin başında hazır bulunmaları gerektiği, buna istinaden hizmetin aksamadan yürütülmesi ve şoför personelin işinin başında bulunabilmesi için ikametgahlarının bulunduğu lokasyonlardan alınarak göreve başlayacakları lokasyonlara ulaştırılabilmeleri ve otobüslerin seferlerine başlayabilmeleri için toplu ulaşımın olmadığı saatlerde ve İstanbul ili genelinde lastik tekerlekli toplu ulaşım hizmetini sağlamaya yönelik olarak personel servis hizmeti alımı gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Bulgumuzda otobüslerin ilk seferlerinden önce ve son seferlerinden sonra evlerine ve araçlarına ulaşmalarını sağlayacak servis alımının mümkün olduğu ancak gün içerisindeki otobüs hizmetlerinin sunulduğu zamanlardaki servis hizmet alımlarının sonlandırılması gerektiği ifade edilmiş olup kamu idaresi cevabı bulgumuzu karşılar nitelikte değildir.
Sonuç olarak; toplu taşıma hizmetlerinin olmadığı sabah ilk seferleri gerçekleştirecek ve son seferleri gerçekleştiren personelin taşınması için personel servisi hizmet alımı yapılması, seferlerin sürdüğü vakitlerde personelin iş sözleşmesinde belirtildiği şekilde 100 geçişlik biniş hakları ile işe geliş ve gidişlerinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.