|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında teknik detayların yeterince açıklanmadığını ortaya koymaktadır. İdare tarafından doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen bazı alımlarda, piyasa fiyat araştırması için hazırlanan tutanakların, alınacak ürün ve hizmetlere dair belirsiz ifadeler içerdiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun tanımına göre, doğrudan temin sürecinde teknik şartların isteklilerle görüşülmesi gerekmektedir. Ancak, Özel Kalem Müdürlüğü tarafından otellerden alınan konaklama hizmetlerinde, odaların özellikleri ve konaklama amacına dair bilgiler verilmeden sadece kişi sayısı üzerinden işlem yapılmıştır.
Fen İşleri Müdürlüğü’nün iş makinesi kiralama işlemlerinde de benzer bir durum söz konusudur; kiralanacak makinelerin teknik özellikleri belirtilmeden alımlar gerçekleştirilmiştir. Bu durum, teknik içerik eksikliği nedeniyle uygun fiyat tekliflerinin alınmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, doğrudan temin yönteminin bir ihale yöntemi olmadığını belirterek teknik şartname hazırlama gerekliliğini reddetmiştir. Ancak, bu yaklaşım, alımların sübjektif kriterlerle yapılmasına yol açmakta ve gerçekçi fiyat tekliflerinin alınmasını engellemektedir. Dolayısıyla, Kamu İdaresi’nin doğrudan teminle gerçekleştireceği alımlarda, işin niteliği ve teknik bilgilerin net bir şekilde tanımlanması zorunludur. |
BULGU: İdare Tarafından Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Teknik Detayların Açıklanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından doğrudan teminle yapılan bazı alımlarda piyasa fiyat araştırması için düzenlenen tutanakların, yapılacak işlere ve alınacak mallara ait bilgilerin fiyat almaya elverişli olmayan, nitelik ve nicelik belirtmeyen muğlak ifadeler bulundurduğu ve bu şekilde isteklilerden fiyat teklifi alındığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde doğrudan temin, bu Kanun’da belirtilen hallerde ihtiyaçların, İdare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usul olarak tanımlanmıştır.
Bu tanıma göre doğrudan teminle alım yapılmak istenildiğinde istekliler ile teknik şartların görüşülmesi gerekmektedir. Ancak, Özel Kalem Müdürlüğü tarafından otellerden alınan konaklama hizmetlerinde, konaklanacak odaların özelliğine, kriterlerine ve konaklayacak kişilerin hangi amaçla konaklatılacaklarına ilişkin hiçbir bilgiye yer verilmediği ve sadece kişi sayısı bildirilerek konaklama hizmetlerinin alındığı tespit edilmiştir. Ayrıca Fen İşleri Müdürlüğü tarafından doğrudan teminle yapılan iş makinesi kiralamalarında, kiralanacak iş makinelerinin hangi teknik özellik ve detaylara sahip olacağına ilişkin hiçbir bilgiye yer verilmeden yapıldığı anlaşılmıştır. Verilen örneklerde olduğu gibi teknik içeriğin tam olarak tanımlanmadığı ifadelerle teklif fiyat alınmaması gerekirken, alındığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından, idarenin ihtiyaçlarının daha kolay bir şekilde karşılanabilmesi için doğrudan temin yöntemine başvurulduğu, doğrudan temin usulunün bir ihale yöntemi olmadığı için teknik şartname hazırlanmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir ancak bulguda konu edilen husus doğrudan temin ile yapılan alımlarda teknik şartname hazırlanmaması olmayıp hiçbir teknik kritere, açıklamaya yer verilmeden sübjektif kriterlerle alımların gerçekleştirilmesidir.
Kamu İdaresi’nin doğrudan teminle yapacağı alımlarda isteklilerden gerçeğe uygun fiyat alabilmesi için işin niteliğinin, niceliğinin ve teknik bilgilerinin şartnamelerde tam olarak tanımlanması gerekmektedir.