|
ÖZET: İdarenin kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçları ile vadesi geçmiş yükümlülükleri, mali tablolarında yer almamaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere aykırı olarak, bu borçların muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, kamu idarelerinin borçlarını belirli dönemlerde raporlaması gerektiğini ve her dönemin sonuçlarının bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sonucunda, İdarenin trafik cezalarından kaynaklanan 436.987,85 TL vadesi geçmiş borcu ve 242.744,66 TL yapılandırılmış vergi borcu olduğu, ancak bu tutarların muhasebe kayıtlarına işlenmediği belirlenmiştir. Bu durum, 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nın kullanılmadığını ve dolayısıyla ilgili tutarların mali tablolarında yer almadığını göstermektedir. İdare, denetim bulgularına ilişkin olarak, süreçlerin iyileştirilmesi ve borçların zamanında ödenmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kamuya olan borçların mevzuat hükümlerine uygun olarak izlenmesi ve mali tablolara yansıtılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdare Tarafından Yapılandırılan Borçların Mali Tablolarda Gösterilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçları ile vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülüklerine ilişkin tutarların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı belirtilerek dönemsellik kavramına açıklık getirilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının niteliğini düzenleyen 278’inci maddesinde bu hesabın, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının niteliğini ve işleyişini düzenleyen 322 ve 323’üncü maddelerinde bu hesabın, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılacağı, bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin ise bu hesaba borç, 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; İdarenin kamuya olan yapılandırılmış vergi ve benzeri borçlarının, bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında, ödeme vadesi bir yılın altına inen kısmının ise 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede; 2024 yılsonu itibarıyla İdarenin trafik cezalarından kaynaklanan 436.987,85 TL tutarında vadesi geçmiş borcu ve 242.744,66 TL tutarında yapılandırılmış vergi borcunun bulunduğu ancak söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve dolayısıyla 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı kullanılmadığı için ilgili tutarların İdarenin mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve söz konusu sürecin iyileştirilmesi ve borçların zamanında ödenmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu borçların mevzuat hükümleri uyarınca vadelerine göre ilgili hesaplarda izlenmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir.