|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi’nin taşınır hesapları ile bilançodaki tutarların uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, 10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun olarak taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlüdür. Yönetmelik, taşınır mal yönetim hesabının harcama birimleri bazında hazırlanmasını ve taşınır kontrol yetkilisi tarafından belgelerin uygunluğunun denetlenmesini öngörmektedir.
Taşınır mal yönetim hesabını oluşturan cetvellerin, yıl sonu sayım tutanağı ve taşınır sayım cetveli gibi belgelerle desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca, taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine belirli süreler içinde bildirilmesi zorunludur. Bu düzenlemeler ışığında, idare taşınır mal yönetimi hesap cetvelindeki tutarların muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması beklenmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu tutarların arasında farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Belirlenen tutarların karşılaştırıldığı tabloda, bilançoda yer alan tutarlarla taşınır mal yönetimi hesap cetvelindeki tutarlar arasında önemli farklar bulunmaktadır. Bu durum, idarenin taşınırlarının fiili durumlarının belirlenmesi ve kayıtların uyumunun sağlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: İdare Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelindeki Tutarlar ile Bilançoda Yer Alan Tutarların Uyuşmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Taşınır hesaplarının bilançodaki tutarları ile İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelindeki tutarların birbiri ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan 10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmıştır.
Yönetmelik’in 34’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; taşınır mal yönetim hesabının, taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı ve taşınır kontrol yetkilisince kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğu kontrol edilerek imzalanacağı belirtilmiştir. 2’nci fıkrasında ise taşınır mal yönetim hesabını oluşturan cetveller; yıl sonu sayımına ilişkin sayım tutanağı, taşınır sayım ve döküm cetveli, harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetveli; müze ve kütüphane olarak faaliyet gösteren harcama birimlerinde müze/kütüphane yönetim hesabı cetveli ve yılsonu itibarıyla en son düzenlenen varlık işlem fişinin sıra numarasını gösterir tutanak olarak sayılmıştır. 3’üncü fıkrasında da taşınır kayıt yetkililerince taşınır mal yönetim hesabının nasıl hazırlanacağı açıklanmış ve muhasebe yetkilisince muhasebe kayıtlarına uygunluğu onaylanan cetvellerin ekine taşınır sayım ve döküm cetveli ile varsa sayımda noksan ve/veya fazla bulunanların çıkış ve/veya girişine ilişkin varlık işlem fişlerinin ekleneceği ve bir dosya hâlinde harcama yetkilisine sunulacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde ise; taşınır giriş ve çıkış kayıtlarının muhasebe birimlerine hangi süreler itibarıyla bildirileceği düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca, yıl içinde giriş veya çıkışı yapılan taşınırların belirli sürelerle ve en geç yılsonu itibarıyla muhasebe birimine bildirilmiş olması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, idare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetvelinde görünen tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların birbiriyle uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, yapılan incelemede bu tutarların uyuşmadığı tespit edilmiş olup hesap bazında aradaki farklılıklara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:
Tablo 8: Bilanço ile Taşınır Mal Yönetimi İcmal Cetveli Arasındaki Farklar
| Taşınır Hesabının Adı ve Kodu | Bilançoda Yer Alan Tutarlar (TL) | Taşınır Mal Yönetimi Hesap Cetvelindeki Tutarları (TL) | Fark |
| 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı |
318.669.047,00 | 323.012.560,44 | 4.343.513,44 |
| 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı | 304.683.192,92 | 308.396.797,00 | 3.713.604,08 |
| 254 Taşıtlar Hesabı | 7.444.242.625,48 | 7.441.161.151,08 | 3.081.474,40 |
| 255 Demirbaşlar Hesabı | 181.639.565,13 | 195.317.977,92 | 13.678.412,79 |
Bu itibarla, İdare taşınırlarının fiili durumları tespit edilmeli ve bilanço ile taşınır mal yönetimi hesap cetveli arasındaki farklılıkların nedeni bulunarak kayıtların birbiri ile uyumunun sağlanması gerekmektedir.