|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz varlıklarıyla ilgili önemli bir bulguya işaret etmektedir. Belediyenin aktifinde yer alan maddi duran varlıkların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıran harcamaların, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi gerektiği halde doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 27. maddesi, bu tür harcamaların varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir.
Ayrıca, Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra No.lu Genel Tebliği, taşınmazların maliyet bedelinin, satın alma, üretim veya değer artırıcı harcamalar dahil olmak üzere toplam maliyet olduğunu vurgulamaktadır. Bu Tebliğ’e göre, 34.000,00 Türk Liralık limiti aşan harcamalar değer artırıcı olarak kabul edilmektedir. Ancak, belediyenin bu harcamaları ilgili varlıkların maliyet bedeline eklemediği ve doğrudan gider kaydettiği görülmüştür. Bu durum, yıl sonu faaliyet sonuçlarını olumsuz etkilemekte ve amortisman hesaplamalarında da eksikliklere yol açmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, değer artırıcı harcamaların muhasebe kayıtlarına uygun şekilde eklenmesini sağlaması gerekmektedir. Bu, maddi duran varlıkların doğru değerlemesi ve finansal raporlamaların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdare Taşınmazları İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Muhasebede Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin aktifinde kayıtlı duran varlıkların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıran harcamaların, ilgili duran varlıkların değerine eklenmesi gerekirken, doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
Diğer yandan Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde; duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı belirtilmiş olup Tebliğ’in 4’üncü maddesinde duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi değerlerinin maliyet bedeli olacağı; maliyet bedelinin ise bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamı olacağı, bir varlık için yapılan harcamaların kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde amortisman hesaplamasının varlığın yeni değeri üzerinden yapılacağı belirtilmiştir. Aynı Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, taşınmaz hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000,00 Türk Liralık limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
Belediyenin maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı taşınmazları için yapılmış olup her biri Tebliğ’de belirtilen 34.000,00 Türk Liralık sınırı aşan, ilgili maddi duran varlığın değerini artıran ve 819, 860 ve 1745 yevmiye numaralı ödeme emirleri ile yapılan harcamaların söz konusu varlıkların maliyet bedellerine eklenmediği, doğrudan gider hesapları ile muhasebe kayıtlarına alındığı, dolayısıyla duran varlıklara ilişkin amortismanların söz konusu değer artırıcı harcamalar dikkate alınmadan hesaplandığı tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmeyerek doğrudan gider kaydı yapılan harcamalar nedeniyle yıl sonunda oluşan faaliyet sonuçlarını olumsuz etkilemektedir. Zira yıl içinde gerçekleşen giderler faaliyet sonuçlarına yansımaktadır. Öte yandan maddi duran varlığın yeniden belirlenmesi gereken değeri üzerinden ayrılması gereken amortisman tutarları da faaliyet giderlerini artıracağından faaliyet sonucu, maddi duran varlıkların yeni değerleri üzerinden ayrılması gereken ancak ayrılmayan amortisman giderlerindeki fark kadar olumlu etkiye maruz kalmaktadır.
Kamu İdaresince, Amortisman ve tükenme paylarına ilişkin 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinde belirtilen limiti aşan değer artırıcı harcamaların varlığın maliyet bedeline eklenerek muhasebe kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, maddi duran varlıklara yapılacak değer artırıcı harcamaların anılan Tebliğ’e uygun olarak ilgili varlık hesapları ile aktifleştirilmesi gerekmektedir.