|
ÖZET: İdare taşınmazlarının cins tashih işlemlerinin gerçekleştirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Bu durum, taşınmazların muhasebe kayıt bilgilerinin güncellenmemesine yol açmaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesi, cins tashih işlemini, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki uyumsuzluk durumunda tapu kayıtlarının düzeltilmesi olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, 10. maddede, kamu idarelerinin taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydı arasındaki uyumsuzlukları gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Denetim sırasında, idarenin tapuda kayıtlı taşınmazlarının mevcut kullanım şekli ile tapu bilgileri arasında farklılıklar tespit edilmiştir. Örneğin, Şişli’deki taşınmazlar arasında konser alanı ve benzin istasyonu gibi çeşitli kullanımların tapu kayıtlarıyla uyumsuz olduğu görülmüştür. İdare, bu taşınmazlar için gerekli incelemelerin yapıldığını ve cins tashih işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla plan tadilatları ve yeni planlamaların sürdüğünü bildirmiştir. Sonuç olarak, belediyeye ait taşınmazların cins tashih işlemlerinin eksikliği, 2024 yılı mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252-Binalar hesaplarının hatalı tutarlarla yer almasına neden olmuştur. Bu durum, idarenin mali kayıtlarının güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: İdare Taşınmazlarının Cins Tashihlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare taşınmazlarının cins tashihlerinin yapılmadığı ve buna bağlı olarak muhasebe kayıt bilgilerinin güncellenmediği görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde, cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi şeklinde tanımlanmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde ise; Kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapacaklarına ve tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından tashih yükümlülüğünün kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye ait olacağı; ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağına hükmedilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin tapuda kayıtlı taşınmazlarından, mevcut kullanım şekli ile tapuda yer alan bilgileri farklı olan taşınmazların olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 48: Cins Tashihi Yapılmayan Taşınmazlara İlişkin Bazı Örnekler
| İlçe | Mahalle | Ada | Parsel | Tapu Taşınmaz Niteliği |
Mevcut Kullanım Şekli |
Yüzölçümü (m2) |
| Şişli | Harbiye | Havuz ve Eşcarı Müsmire ve Gayri Müsmure ve İki Bostan Kuyusu ve Bahçesi Olan İki Ahşap Ev ve Çiftlik Parkı | Küçükçiftlik Park Konser Alanı | 9.586,25-5/8 Hisse |
||
| Üsküdar | Selimiye | 2649 | Arsa | Benzin İstasyonu | 1.505 | |
| Beyoğlu | Cihangir | Arsa ve Çocuk Bahçesi | Katlı Otopark | |||
| Beyoğlu | Bereketzade | 12 ve 13 | Kâgir Ev | Hastane | ||
| Eyüp | Alibeyköy | Tarla | Okul | 12.085,14 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bahse konu taşınmazlar için gerekli incelemelerin yapıldığı, cins tashihi yapılabilmesi için; plansız kalan taşınmazlarda yeniden plan yapılması, plan fonksiyonu açısından uygun olmayan taşınmazlarda plan tadilatının yapılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, belediyeye ait taşınmazların cins tashihi işlemlerinin tam olarak yerine getirilmemesi nedeniyle 2024 yılı mali tablolarındaki 250-Arazi ve Arsalar, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252-Binalar Hesaplarının hatalı tutarlarla yer almasına neden olunmuştur.