İdare Taşınmazlarının Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilmesine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: İdare Taşınmazlarının Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilmesine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarece, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına taşınmaz tahsis edildiği, ancak bu tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde: Tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250-Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesine göre; tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.
Yönetmelik’in 252-Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesine göre; tahsis edilen binalar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 252- Binalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilecektir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı da 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilmek suretiyle İdarenin muhasebe kayıtları yenilenecektir.
Mezkur mevzuat hükümleri gereğince; diğer kamu idarelerine taşınmaz tahsis edilmesi durumunda, muhasebe birimince taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden ilgisine göre, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252-Binalar Hesabına alacak ve 500-Net Değer Hesabına borç;amortismana tabi maddi duran varlıklar için ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabına Alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen 2 adet bina ile 25 adet arsa olmak üzere toplam 27 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin tablo aşağıdadır:
Tablo 10: Belediyenin Tahsis Ettiği Taşınmazlar

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; tahsis edilen taşınmazların bilgilerinin Mali Hizmetler Müdürlüğüne gönderilerek muhasebeleştirilmesi işleminin sağlanacağı ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu taşınmaz tahsislerinin 2021 yılında muhasebeleştirilmemesi nedeniyle, bilançoda 250-Arazi ve Arsalar Hesabı 14.157.328,55 TL, 252-Binalar Hesabı 286.445,75 TL ve 500-Net Değer Hesabı 14.443.774,30 TL fazla tutarlarla; diğer yandan, binalar için hesaplanması gereken amortisman kadar 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı fazla tutarla ve 500-Net Değer Hesabı eksik tutarla yer almıştır.
Sonuç olarak, taşınmaz tahsis edilmesi işlemlerinin mevzuatında belirtilen şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.