ÖZET: İdare tarafından ödenen ve indirim konusu yapılamayan katma değer vergilerinin, hizmet maliyetine eklenmek yerine 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilmesi, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür vergilerin yalnızca üretim girdisi olarak kullanılan mal veya hizmetler için indirim konusu yapılabileceğini belirtmektedir. Nihai tüketici olarak kullanılan ve satışa konu olmayan mal veya hizmetler için ödenen katma değer vergileri ise, ilgili gider veya varlık hesaplarına eklenerek muhasebeleştirilmelidir.

Yapılan incelemelerde, idarenin nihai tüketici olarak satın aldığı hizmetlere ilişkin ödenen katma değer vergisinin, maliyet bedeline eklenmesi gereken tutarların yanlışlıkla 191 Hesabına kaydedildiği gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek gerekli düzeltmelerin yapılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, indirim konusu yapılamayan katma değer vergilerinin, ilgili gider veya varlık hesaplarına kaydedilmesi ve 191 Hesabıyla ilişkilendirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İdarece Ödenen Katma Değer Vergilerinin Hizmet Maliyetine Eklemek Yerine İlgili Hesaplara Kaydedilerek Muhasebeleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından ödenen ve indirim konusu olmayan katma değer vergilerinin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilerek indirim konusu yapıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 153’üncü maddesinde; mahalli idarelerin bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları katma değer vergisini indirim konusu yapacağı, bunun dışında kurumun satışa konu olmayan, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen katma değer vergisini ise indirim konusu yapamayacağı ve bu tutarların ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuatta İdarenin nihai tüketici olarak kullanılan ve üretim girdisi olmayan tutarlara ilişkin ödediği katma değer vergisini indirim konusu yapamayacakları, indirim konusu yapılamayacak bu tutarların 630 Giderler Hesabına veya ilgili varlık veya stoklar hesabının maliyetine eklenerek kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare tarafından nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınan ve satışa konu olmayan hizmetlere ilişkin ödenen katma değer vergisinin hizmetin maliyetine eklenmek yerine 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gereken hususların yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak indirime konu edilemeyecek nitelikte olan mal veya hizmet alımlarına ilişkin katma değer vergisinin ilgili gider veya varlık hesaplarına kaydedilmesi ve 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabıyla ilişkilendirilmemesi gerekmektedir.