BULGU: İdarece Ödenmesi Gereken Su Tahlil ve Analiz Ücretlerinin Ödenmemesi ve Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İl Sağlık Müdürlüğünce köylerde yapılan ve İdareye fatura edilen su tahlil ve analiz ücretlerine ilişkin ödenmeyen fatura bedellerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik’in “İzleme, Dezenfeksiyon ve Analiz Özellikleri” başlıklı 10’uncu maddesinde tüketime sunulan içme kullanma suları, yönetmelik eki tablolarında belirtilen sıklıklarda ve ekinde belirtilen tablolarda yer alan parametrik değerlere uyulup uyulmadığını belirlemek, suyun organoleptik ve mikrobiyolojik kalitesi ile aynı zamanda içme suyu arıtımının yapılması durumunda, bu arıtımın (özellikle dezenfeksiyon) etkili olup olmadığı hakkında düzenli bilgi sağlamak için gerekli verileri temin etmek maksadıyla denetleme ve kontrol izlemesine tabi tutulacağı belirtilmektedir.
İlgili maddenin devamında, halkın tüketimine sunulan içme kullanma suyu denetim ve analiz işlemlerinin suyun kalitesinin denetimi niteliğinde olduğu, mevzuata uygunluk denetimi amacıyla alınacak su numunelerinin İl Sağlık Müdürlüğünce alınacağı, alınan su numune analizlerinin Sağlık Bakanlığınca yetki verilen laboratuvarlarda yaptırılacağı, Kurumca yapılacak veya yaptırılacak her türlü tetkik ve tahlil bedelinin ilgili mahalli idarece karşılanacağı, belediyelerce ödenecek tetkik ve tahlil bedellerinin, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına belediyelerce tahakkuk ettirilecek su kullanım bedellerinden mahsup edileceği ve buna ilişkin usul ve esasların Kurumca belirleneceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesinde; mahalli idarenin içme kullanma suyu temin edilmesinden sorumlu olan belediye veya il özel idaresini ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
5302 sayılı İl Özel İdare Kanunu’nun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde ise mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; belediye sınırları dışında su sağlanmasına yönelik tesislerin yapılması görevi il özel idarelere verilmiştir.
Ayrıca, 09.11.2022 tarihli ve 32008 sayılı Resmî Gazete’de Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na eklenen geçici madde ile İl özel idarelerinin sorumluluğunda bulunan içme sularının Sağlık Bakanlığınca yapılan veya yaptırılan her türlü tetkik ve tahlil bedellerinden il özel idarelerince 30/9/2022 tarihine kadar ödenmemiş olan alacak tutarlarının ferîleriyle birlikte terkin edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda ele alınan mevzuat gereği, Kırşehir ilindeki köylerin içme ve kullanma suyu temininden sorumlu idare Kırşehir İl Özel İdaresi olduğundan İl Sağlık Müdürlüğünce yapılan köylerdeki su tahlil ve analiz ücretleri İl Özel İdareye fatura edilmektedir. Ancak, İl Sağlık Müdürlüğünce idare adına fatura edilen söz konusu tahlil ve analiz bedellerinin 09.11.2022 tarihindeki terkin işlemlerinden sonra da ödenmediği ve 2024 yılı sonu itibarıyla ödenmeyen toplam tutarın 1.098.255,00 TL’ye ulaştığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, idareye ilgili Yönetmelik kapsamında yüklenen sorumluluk gereği İl Sağlık Müdürlüğünce yaptırılarak idareye bildirilen su tahlil ve analiz fatura bedellerinin muhasebe kayıtlarının yapılarak içinde bulunulan yılın faaliyet dönemi tablosu ile mali tablolarında yer almasının sağlanması adına Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 254’üncü maddesi gereği 329-Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı kullanılarak giderleştirilmesi, faturalar ödendiğinde ise söz konusu hesabın ters kayıt ile kapatılması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından;bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Kuruma fatura edilen su tahlil ve analiz ücretlerinin ödenebilmesi için ödenek ayrılacağı ve akabinde ise ödeneceği ifade edilmiştir. Yapılması planlanan bu ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınması konusunda ise herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
Sonuç olarak, idarenin ilgili fatura bedellerini herhangi bir cezaya maruz kalmamak adına ödemesi gerektiği düşünülmektedir.