|
ÖZET: İdarenin peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesi konusunda yapılan denetimlerde, 2020 yılında kiraya verilen baz istasyonlarının tüm kira bedellerinin peşin olarak tahsil edildiği ve bu tutarın tamamının 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Yönetmelik, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan döneme ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylara ait olanların ise 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim sonuçları, idarenin bu düzenlemelere uygun hareket etmediğini ve peşin tahsil edilen kira gelirlerinin 380 ve 480 hesaplarında yeterince izlenmediğini göstermektedir. 2022 yıl sonu itibarıyla, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında 3.750.000,00 TL ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında 7.083.331,00 TL eksik bilgi kaydedilmiştir. İdare, bu durumun farkında olarak, gelecekteki işlemlerinde Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun hareket edeceğini ifade etmiştir. |
BULGU: İdarece Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Vadesine Göre Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece 5 yıllığına kiraya verilen baz istasyonlarının tüm kira bedelleri, sözleşmesi gereği peşin tahsil edilmiş ve tahsil edilen tutarın tamamı tahsilat tarihi itibariyle 600-Gelirler Hesabına kaydedilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 286’ncı maddesinde; 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 288’inci maddesine göre: Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak; tahsil edilen tutarın tamamı 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç; ayrıca, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı olan tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin ise bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in 335’inci maddesinde; 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 337’nci maddesine göre: Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenler 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba alacak; tahsil edilen tutarın tamamı 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç; bu hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, 5 yıllığına kiraya verilen baz istasyonlarının tüm kira bedellerinin, sözleşmesi gereği peşin tahsil edildiği, tahsil edilen tutarın tamamının tahsilat tarihi itibariyle 2020 yılında 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak peşin tahsil edilen kira gelirleri için 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 2020 yılında kiraya verilen ve peşin tahsil edilen 5 yıllık kira bedelinin tamamının Gelirler Hesabına kaydedilmesi nedeniyle, 2022 yıl sonu itibariyle 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında 3.750.000,00 TL ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında 7.083.331,00 TL eksik bilgi yer almasına neden olunmuştur.