|
ÖZET: İlgili denetim raporunda, Tatvan Belediyesi’nin sahip olduğu şirketlere yatırılan sermaye tutarlarının mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum, şirketlerin kayıtlı sermaye tutarları ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk yaratmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, belediyelere meclis kararı ile Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıklar kurma yetkisi vermektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının nasıl kaydedileceğini ve bu kayıtların düzenli bir şekilde muhasebe birimine iletilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim sonucunda, Tatvan Hizmet Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Tatvan Yaşam Hizmet Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne yatırılan sermaye tutarlarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve bu nedenle 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlar Hesabı’nda 5.100.000,00 TL’lik bir eksiklik olduğu saptanmıştır. Her iki şirketin de hukuki ve mali yükümlülükleri ile birlikte Tatvan Belediyesine devredilmesi sonrasında, ilgili sermaye tutarlarının doğru hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, belediyenin sahip olduğu tüm şirketlere yatırılan sermaye tutarlarının mali tablolarda doğru bir şekilde gösterilmesi ve kayıtların uyumlu hale getirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İdarece Şirketlere Yatırılan Sermaye Tutarlarının Mali Tablolarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından sermayesinin tamamına sahip olduğu şirketlere yatırılan sermaye tutarlarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve bu nedenle şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile muhasebe kayıtlarında yer alan sermaye tutarlarının uyuşmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesine göre belediyeler, meclislerinin kararı ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tâbi ortaklıklar kurabilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı” başlıklı 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 182’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği; (b) bendinde ise bu hesaba kayıt yapılmasını gerektiren her bir işlemin belgesinin en geç bir ay içinde muhasebe birimine intikal ettirileceği ve söz konusu işlemlerden bütçe gelir ve gider hesaplarını ilgilendirenlere ilişkin kayıtların mahsup dönemi sonuna kadar, ilgili hesaplara kaydedilmek suretiyle yapılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, sermayesinin tamamına Tatvan Belediye Başkanlığı’nın sahip olduğu; Tatvan Hizmet Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Tatvan Yaşam Hizmet Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne yatırılan sermaye tutarlarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve bu nedenle 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlar Hesabının 5.100.000,00 TL eksik göründüğü tespit edilmiştir. Şöyle ki;
Tatvan Hiz.San.Tic.Ltd.Şti., 30.05.2024 tarihinde Tatvan Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından tescil edilerek, 5.000.000,00 TL şirket sermayesi ile gerçek kişi tarafından kurulmuştur. Ancak şirket, 07.06.2024 tarihinde hukuki ve mali yükümlülükleri ile beraber Tatvan Belediyesine devredilmiştir. Devir işleminden sonra şirket sermayesinin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlar Hesabına; taahhüt altına girilen sermaye tutarının ise 247-Sermaye Taahhütleri Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Tatvan Yaşam Hiz.San.Tic.Ltd.Şti., 03.10.2024 tarihinde Tatvan Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından tescil edilerek, 100.000,00 TL şirket sermayesi ile gerçek kişi tarafından kurulmuştur. Ancak şirket, 12.12.2024 tarihinde hukuki ve mali yükümlülükleri ile beraber Tatvan Belediyesine devredilmiştir. Devir işleminden sonra şirket sermayesinin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlar Hesabına; taahhüt altına girilen sermaye tutarının ise 247-Sermaye Taahhütleri Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Belediyenin sermayesinin tamamına veya bir kısmına sahip olduğu tüm şirketlere yatırılan sermaye tutarlarının mali tablolarda gösterilmesi ve şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarların uyumlu olması gerektiği değerlendirilmektedir.